بر ساخت معنایی طرد مکانی: در کشاکش امید و ناامیدی

طرد مکانی یکی از چالش‌های چندبعدی در مناطق شهری و حاشیه‌ای است که در پیوند نیروهای ساختاری، سیاست‌های ناکارآمد و کنش فردی بازتولید می‌شود. این مطالعه به بررسی درک و تجربۀ جوانان 18 تا 35 سال پاکدشت از طرد مکانی و اثرات آن بر مسیرهای زندگی و روابط اجتماعی‌شان می‌پردازد.برای این هدف، 16 مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با جوانان پاکدشت انجام گرفت و داده‌ها به روش تحلیل مضمون براساس رویکرد براون و کلارک تحلیل شدند. چارچوب مفهومی پژوهش با ترکیب نظریۀ داغ‌ننگ گافمن، مفهوم فقر فضایی و سیاست‌های محروم‌ساز هاروی و نظریات عاملیت و امید اجتماعی (لوک، برایانت و الارد) تدوین شده است.یافته‌ها نشان می‌دهد فقر شهری، تمرکز مهاجران در مناطق حاشیه‌ای، برچسب‌زنی‌های اجتماعی، ضعف زیرساخت‌های شهری و داغ‌ننگ مکان از عوامل اصلی طرد مکانی در پاکدشت هستند. این شرایط به شکل‌گیری حس انزوا و حاشیه‌نشینی در جوانان منجر می‌شود. بااین‌حال، واکنش آنان یکسان نیست. برخی با بازتعریف هویت و تقویت کنشگری جمعی مقاومت می‌کنند؛ درحالی‌که عده‌ای تسلیم ساختارهای محدودکننده می‌شوند یا همچنان به آینده‌ای بهتر امیدوارند.کاهش طرد مکانی مستلزم سیاست‌های جامع است که علاوه بر مقابله با نابرابری‌های ساختاری، به تقویت عاملیت جوانان، کاهش داغ‌ننگ مکانی و توسعۀ مشارکت اجتماعی آنان کمک کند.

constructing the meaning of spatial exclusion; in the conflict between hope and despair

urbanizing peripheries present a multifaceted challenge of spatial exclusion, which is influenced by individual responses and structural constraints. this paper investigates the manner in which spatial exclusion is perceived and navigated by youth (18–35) in pakdasht, as well as its impact on their social pathways. sixteen semi-structured interviews were conducted and analyzed thematically (braun clarke). the framework is informed by goffman’s stigma, harvey’s spatial poverty, and theories of agency and social hope (lueck, bryant, ellard).the results indicate that exclusion is exacerbated by urban poverty, informal migrant settlements, deviance labels, inadequate infrastructure, and place-based stigma. these feelings of isolation and marginality are further exacerbated. however, the responses of young people are diverse: some internalize this marginality, while others resist by establishing new identities or remaining optimistic about their future success.the research underscores the necessity of multi-level action to address spatial exclusion in peri-urban fringes. this includes the development of inclusive urban-rural policies that address the socio-economic and cultural realities of young people, the reduction of despondency, and the enhancement of youth agency. these measures should reduce structural gaps, fight stigma, and empower local communities in planning.in conclusion, spatial exclusion in pakdasht is not a static phenomenon; it is both reproduced through place-based inequalities and stigma and contested by youth resilience. it is essential to acknowledge the diverse strategies of young people, which range from surrender to resistance and hope, in order to develop more responsive rural-urban development plans. this research contributes to peri-urban studies by demonstrating how marginal spaces influence and are influenced by the agency and aspirations of youth.