طراحی مدل تامین مالی بخش املاک و مستغلات مبتنی بر ظرفیت صندوق ملی مسکن

بحران مسکن ایران، با توجه به تورم بالا و ناکارآمدی نظام تامین مالی سنتی، نیازمند بازتعریف سازوکارهای مالی و مدل‌های نوین است. گسترش دانش مالی و فناوری، ابزارهای متنوعی را در بازارهای مالی ایجاد کرده که هرکدام قابلیت حل بخشی از چالش‌های این حوزه را دارند؛ اما استفاده موثر از این ابزارها مستلزم تعیین زمان، حجم منابع و مرحله اجرای پروژه توسط یک نهاد بالاسری است که مدیریت کلان پروژه‌های مسکن را برعهده دارد. این نهاد با هماهنگی بین ابزارها می‌تواند تخصیص منابع را بهینه کرده و پویایی سیستم تامین مالی را افزایش دهد.این پژوهش با هدف طراحی مدل پایدار تامین مالی املاک، ابزارهای موجود را از طریق تحلیل مضمون و مصاحبه با خبرگان بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ابزارهای رایج به دلیل تورم بالا و نبود چارچوب نهادی یکپارچه، در شرایط کنونی اقتصاد ایران کارایی لازم را ندارند.مدل پیشنهادی پژوهش، «صندوق ملی مسکن» (مطابق قانون جهش تولید مسکن 1400) را به عنوان نهاد محوری معرفی می‌کند که ترکیبی از ابزارهای مالی را در چارچوبی هماهنگ به کار می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد این رویکرد ترکیبی، مبتنی بر نهادسازی و استفاده همزمان از ابزارهای چندبازاری، نه تنها بحران مسکن را کاهش می‌دهد، بلکه با ایجاد انگیزه سودآوری برای بخش خصوصی، مشارکت فعال آن را جلب می‌کند. سازوکارهایی مانند «زنجیره تامین مالی» امکان حل مسئله مسکن را با تکیه بر درآمدهای آتی (به جای پس‌انداز گذشته) فراهم می‌کنند. همچنین کاهش فشار بر بودجه دولت، اجرای همزمان پروژه‌های توسعۀ بیشتر را ممکن می‌سازد.

designing a real estate financing model based on the capacity of the national housing fund

iran's housing crisis, driven by high inflation and inefficiencies in traditional financing systems, necessitates redefined financial mechanisms and innovative models. while advancements in financial knowledge and technology have introduced diverse tools in financial markets—each addressing specific challenges—their effective use requires oversight from a centralized institution to determine the timing, resource allocation, and implementation stages of housing projects. this institution would coordinate these tools to optimize resource distribution and enhance financing system dynamism. this research examines existing financial instruments through content analysis and expert interviews, concluding that current tools lack efficiency in iran’s economic climate due to inflation and the absence of an integrated institutional framework. the proposed model centers on the **national housing fund** (established under the 2021 housing production leap law) as a pivotal institution. it integrates multi-market financial tools, such as public-private partnerships, lease-to-own contracts, and foreign investment participation, within a unified framework. key findings indicate that this hybrid approach—combining institution-building with simultaneous use of diverse financial instruments—not only mitigates the housing crisis but also incentivizes private sector engagement through profit-driven participation. mechanisms like the finance supply chain enable households to address housing needs through future income streams rather than relying solely on past savings. additionally, reducing fiscal pressure on the government allows concurrent execution of large-scale developmental projects. by fostering coordination between public and private stakeholders, the model aims to balance supply-demand dynamics and establish a sustainable housing finance ecosystem.