نقش ارزش‌ها در آینده‌پژوهی؛ رهنمودهایی برای بهبود کیفیت پژوهش‌های آن

در چند دهۀ اخیر فیلسوفان علم به این موضوع پرداخته‌اند که چگونه علم متاثر از ارزش‌ها است و با ابتنا بر آن‌ها سامان می‌یابد. این دیدگاه در تضاد با آرمان «علم عاری از ارزش» است که دخالت درونی ارزش‌های غیرشناختی در علم‌ورزی را مخرب می‌داند. اما امروزه انتقادهای بسیاری به این آرمان وارد است و آن را آرمان بد می‌خوانند. اکنون پذیرفته شده است که ارزش‌ها و داوری‌های ارزشی به انحاء مختلفی در مراحل علم‌ورزی از تصمیم‌گیری در باب انتخاب پروژه‌های پژوهشی گرفته تا ارزیابی و پذیرش نتایج علمی دخالت می‌کنند. اهمیت این موضوع در آینده‌پژوهی به‌مثابه یک علمِ ارزش‌بار دوچندان است، چراکه علمی عمل‌گرا، انسانی و بین/فرا‌رشته‌ای است که به دنبال شکل‌بخشی و ساخت آینده است. بنابراین، این مقاله به بررسی جایگاه و نقش‌آفرینی‌های مهم ارزش‌ها در آینده‌پژوهی می‌پردازد که روشن کند کدام شکل از دخالت ارزش‌ها مشروع و کدام یک غیرمشروع است. برای پاسخ به این پرسش دو رویکرد در مقاله اتخاذ شده است: 1) ارائه یک نوع‌شناسی از ارزش‌ها با توجه اهداف آن‌ها؛ 2) تمایز‌گذاری بین نقش‌های مستقیم و غیر‌مستقیم ارزش‌ها. سپس سعی شده است که این رویکردها با ادبیات و مبانی آینده‌پژوهی انطباق داده شوند. توجه به این موارد می‌تواند چهارچوبی از چگونگی نقش ارزش‌ها و ساختار آن‌ها در اختیار آینده‌پژوهان قرار ‌دهد و از این طریق بر کیفیت، اعتبار و اقتدار آینده‌پژوهی اثر‌گذار باشد.

the role of values in futures studies; guidelines for enhancing research quality

in recent decades, philosophers of science have focused on how science is influenced and structured by values. this view stands in contrast to the ideal of &value-free science,& which views the intrinsic involvement of non-cognitive values in scientific practice as destructive. however, today, there are many criticisms of this ideal, and it is referred to as a &bad ideal.& it is now widely accepted that values and value judgments are involved in various ways of scientific practice—from selecting research projects to evaluating and accepting scientific results. this issue holds even greater importance in futures studies as a value-laden science, given its humanistic and interdisciplinary/transdisciplinary nature, which seeks to shape and construct the future. accordingly, this article examines the role and influence of values in futures studies to clarify which forms of value involvement are legitimate and which are not. to address this question, two approaches are adopted: first, proposing a typology of values based on their goals, and second, distinguishing between the direct and indirect roles of values. then, an attempt is made to adapt these approaches to the futures studies literature. finally, we argue that considering these aspects can provide futurists with a framework for understanding the role and structure of values, potentially enhancing the quality, credibility, and authority of futures studies.keywords: desert, merit, entrepreneurship, duoethnographyin recent decades, philosophers of science have focused on how science is influenced and structured by values. this view stands in contrast to the ideal of &value-free science,& which views the intrinsic involvement of non-cognitive values in scientific practice as destructive. however, today, there are many criticisms of this ideal, and it is referred to as a &bad ideal.& it is now widely accepted that values and value judgments are involved in various ways of scientific practice—from selecting research projects to evaluating and accepting scientific results. this issue holds even greater importance in futures studies as a value-laden science, given its humanistic and interdisciplinary/transdisciplinary nature, which seeks to shape and construct the future. accordingly, this article examines the role and influence of values in futures studies to clarify which forms of value involvement are legitimate and which are not. to address this question, two approaches are adopted: first, proposing a typology of values based on their goals, and second, distinguishing between the direct and indirect roles of values. then, an attempt is made to adapt these approaches to the futures studies literature. finally, we argue that considering these aspects can provide futurists with a framework for understanding the role and structure of values, potentially enhancing the quality, credibility, and authority of futures studies.