فراسوی پارادایم زیست‌پزشکی؛ خوانش پدیدارشناختی تجربه‌زیسته ابتلا به سندروم روده حساس

سندروم روده حساس به‌عنوان بیماری روان‌تنی واجد منشاء روحی‌روانی و همزمان، متضمن نمودهای گوناگون در دستگاه گوارش است. به‌موجب نظریه‌ها و مطالعات تجربی در جامعه‌شناسی بیماری‌های روانی، زمینه‌های مرتبط با عارضه سندروم روده حساس از مطلقِ قلمرو بالینی و روان‌پزشکی درمی‌گذرند و متقابلاً، بیماری با متغیرهای جامعه‌شناختی و روان‌شناختی اجتماعی در سطوح میانه و کلان واقعیت اجتماعی پیوند وثیق پیدا می‌کند. وجوه زندگینامه‌ای مبتلایان و رویدادهای تجربه‌شده از سوی آنان در جریان زندگی روزمره، مناسبات زناشویی و شغلی از تسهیل‌گرهای مهمِ ابتلا به بیماری هستند. هدف مطالعه کشف مضامین مرتبط با تجربه‌زیسته بیماری سندروم روده حساس در میان 44 نفر از زنان و مردان 19-45 سال مراجعه‌کننده به کلینک‌های گوارش واقع در شهر تهران است. گردآوری داده‌ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته و داده‌کاوی بر پایه روش کلایزی – ذیل پدیدارشناسی توصیفی – انجام گرفته است. «زمینه‌های زیست‌شده پیشابیماری»، «ستوه جسمانی پایدار»، «پیچیدگی تشخیص و سختی تسکین»، «محدودیت‌های اجتماعی و ‌ارتباطی تثبیت‌شده» و «دشواری‌های روان‌شناختی پیرو بیماری» مضامین نهایی پنج‌گانه مرتبط با وجوه چندگانه تجربه‌زیسته بیماری سندروم روده حساس در میان آگاهی‌دهندگان مطالعه هستند. مضامین یادشده برساخته‌های دست دومی هستند که در قالب کدگذاری داده‌ها، خوانش چند‌باره داده‌ها، حرکت از عرصه امر انضمامی به ساحت امر انتزاعی و جرح‌و‌تعدیل‌های بعدی مضامین تجرید شده‌اند. نقد رویارویی پزشکی‌شده با بیماری، تقلیل حداکثری ابعاد بیماری به وجوه عینی و جسمانیِ موکد در مناسبات زیست‌پزشکی و متقابلاً، تغافل از مضیقه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادیِ فراگیر در «جامعه مضطرب» از مهم‌ترین محورهای سازنده نتیجه‌گیری مقاله هستند.

beyond the biomedical paradigm; a phenomenological reading of the lived experience of irritable bowel syndrome (ibs)

sensitive bowel syndrome is considered as one of the coaaaammon psychosomatic diseases in young and sometimes middle age groups، which has a psychological and simultaneously spiritual origin، while including physical symptoms and complications، especially in the digestive system. considering paradigms، approaches، theories، and also، reviewing experimental studies conducted in the specialized field of sociology of mental illnesses، one confirms that factors and fields effective in the occurrence of sensitive bowel syndrome are beyond the absolute realm of clinical and psychiatric view and، conversely، shows its relevance to sociological and social psychological variables in different levels of social reality. the aim of this study is to discover the representative themes of the components and substrates related to the lived experience of irritable bowel syndrome (ibs) among 25 men and women aged 19-45 years referring to gastroenterology clinics located in tehran. data collection has been done through application of in-depth and semi-structured interview technique while data mining has been performed on the basis of moustakas method - under descriptive phenomenology. pre-illness lived contexts، persistent physical distress، complexity of diagnosis and difficulty of palliation، established social and communication limitations، and psychological difficulties following the illness are the five final themes discovered related to various aspects of the ibs disease lived experience among the study informants. the aforementioned themes are second-hand constructs that have been abstracted in the form of moving from the realm of the concrete to the realm of the abstract، as well as following the coding of the interview data، multiple readings of the data، and subsequent revisions and adjustments of the themes. criticizing hegemonic medicalized exposure to illness، reducing of the dimensions and angles of the disease to its objective and physical aspect، and subsequently، neglecting the pervasive social، cultural and economic conditions and hardships in the anxious society form the main points of the conclusion of the article.