بررسی رابطه اینهمانی در حوزه معنایی عبارت کانونی صراط مستقیم

قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان است. این کتاب دارای شبکه‌ای از واژگان است که در دو محور هم‌نشینی و جانشینی با هم در ارتباط هستند. می‌توان این نظام واژگانی را به میدان‌های معنی‌شناختی متشکل از چندین اصطلاح کلیدی تقسیم کرد که هر یک از آن میدان‌ها، دارای یک کانون معنایی باشد. در این مقاله اصطلاح صراط مستقیم به عنوان یک عبارت کانونی در مرکز یک حوزه معنایی قرار گرفته است و سعی شده است با این روش، معنای عبارت صراط مستقیم مشخص گردد، و رابطه اینهمانی این عبارت به عنوان یک عبارت کلیدی و کانون معنایی، با دیگر اصطلاحات قرآنی روشن شود. با توجه به بررسی‌های انجام‌شده در قران کریم و آثار مختلف از تفاسیر متقدم و متاخر چنین دریافت شد که صراط مستقیم یعنی راهی که خدا برآن است، راهی بدون انحراف؛ برای بندگان به معنای مقام خلیفه الهی، ولایت و بندگی حق و عین قرآن و اسلام شدن است. در همین راستا عبارت صراط مستقیم در دو محور هم‌نشینی و جانشینی با اصطلاحاتی همچون متقین، عبد، نفس مطمئنه، مقربون، جنت، مخلَصین و... در ارتباطی تنگاتنگ و محکم است. آنچنان که بین عبارت صراط مستقیم و تمام اصطلاحات کلیدی بررسی شده در این مقاله رابطه اینهمانی وجود دارد. از طرفی روشن شد که پیامبر(ص)، علی(ع)، معصومین و مخلَصین، خودِ صراط مستقیم هستند.

A Study on Identity Relationship in Semantic Field of Straight Path

Holy Quran is Muslims’ Divine Book. The Book contains a system of terms in which are interrelated in paradigmatic and syntagmatic axis. The mentioned system of terms could be divided into semantic fields consist of some key expressions each involves a semantic core. The present article studies “Straight Path” as a central phrase in the semantic field and its identity relation as a key phrase with other key expressions and phrases in Holy Quran. According to the researches on Holy Quran, it is resulted that “Straight Path” is the path God is in with no deviation. There is an identity relationship between “Straight Path” and all key expressions studied in this article. On the other hand it is clarified that Mohammad – The Prophet – and Imam Ali are known as “Straight Path”.