رویکرد روسیه به امارت اسلامی افغانستان: تعامل امنیتی و ژئوپلیتیک در پرتو سند امنیت ملی 2021

تحولات و دگرگونی‌های افغانستان در بازه‌های زمانی مختلف، به نحوی بر سیاست‌گذاری‌های راهبردی و امنیتی کشورهای منطقه تاثیر گذاشته است. این کشور به دلیل همجواری با «حیاط خلوت» روسیه، یعنی کشورهای آسیای مرکزی، از جایگاه ژئوپلیتیکی ویژه‌ای برای مسکو برخوردار است. روسیه در سند راهبردی امنیت ملی 2021، با نگاهی گسترده به مفهوم امنیت، تهدیدات ناشی از قلمرو افغانستان پس از به قدرت رسیدن امارت اسلامی در سال 2021 را به صورت غیرمستقیم مورد بررسی قرار داده است. بر این اساس، مقاله حاضر تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که رویکرد امنیتی و ژئوپلیتیکی روسیه نسبت به امارت اسلامی، در چارچوب سند امنیت ملی 2021، چگونه تعریف شده است؟. فرضیه نویسندگان بر این استوار است که مسکو، در چارچوب این سند، به دنبال تعاملات امنیتی و ژئوپلیتیکی با بازیگران جدید در کابل می‌باشد. برای پاسخ به این پرسش و بررسی فرضیه، از روش تحقیقِ تحلیل محتوا استفاده شده و داده‌های اولیه از منابع کتابخانه‌ای و خبرگزاری‌های معتبر گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد روسیه به امارت اسلامی در دو بُعد امنیتی و سیاسی طراحی شده است. در بُعد امنیتی، این رویکرد شامل سازوکارهای امنیتی با محوریت افغانستان، همکاری‌های نظامی و رزمایش‌ها، و حمایت از سیاست‌های ضد داعشی امارت اسلامی می‌باشد. در بُعد سیاسی نیز، روسیه در راستای مقابله با یک‌جانبه‌گرایی آمریکا، از مکانیسم‌هایی نظیر «الگوی فرمت مسکو» و «کمیته تماس منطقه‌ای» بهره می‌گیرد و تلاش می‌کند در نشست‌های سیاسی منطقه‌ای، همچون نشست دوحه، نفوذ بیشتری کسب کند.

russia’s approach to the islamic emirate of afghanistan: security and geopolitical engagement in light of the 2021 national security strategy

the transformations and developments occurring in afghanistan over time have significantly influenced the strategic and security policymaking of the regional states. due to its proximity to russia’s sphere of influence, the central asian state of afghanistan holds a special geopolitical significance for moscow. in its 2021 national security strategy, russia adopted a comprehensive perspective on security, indirectly addressing the threats emanating from afghanistan’s territory, following the ascension of the islamic emirate to power in 2021. this article addresses the question of how russia’s approach to security and geopolitical engagement with the islamic emirate aligns with its 2021 national security strategy. the authors hypothesize that moscow, within the framework of the 2021 national security strategy, seeks to establish security and geopolitical engagement with new governing entities in kabul. to address this question and validate the hypothesis, this study employs content analysis, utilizing library resources and credible news agencies for data collection. findings indicate that russia’s approach to the islamic emirate is structured around two dimensions: security (mechanisms focused on afghanistan, military and operational exercises, and support for the islamic emirate’s anti-isis policies) and political engagement aimed at countering u.s. unilateralism through mechanisms such as the &moscow format& and the regional contact group. furthermore, russia seeks to exert influence on regional political meetings, including those held in doha.