کاربست الگوی سیستمی سیاست‌گذاری ترافیک شهری با محوریت حفاظت از محیط‌زیست در شهر تهران

یکی از بزرگترین و مهمترین معضلات موجود در کلان‌شهرهای جهان، مسالة حمل و نقل شهری، ترافیک و آلودگی‌های محیط‌زیستی است. اهمیت این موضوع به نحوی است که گذشته از حوزه‌های اقتصاد، بهداشت و درمان و سلامت، حوزه‌های دیگری همچون تخریب محیط‌زیست را به نحوی فراگیر تحت الشعاع خود قرار داده است. به همین سبب، بسیاری از مسئولان و سیاست‌گذاران کلان در کشورهای مختلف جهان به ارایه الگوها و اتخاذ سیاست‌گذاری‌های مختلفی جهت حل و فصل این موضوع اقدام نموده‌اند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی سیستمی سیاست‌گذاری ترافیک شهری با محوریت حفاظت از محیط‌زیست در شهر تهران است. تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی، به لحاظ روش گردآوری داده‌ها، اکتشافی و به لحاظ ماهیت داده‌ها، کیفی و کمی (آمیخته) است. روش گردآوری داده‌ها و تحلیل در بخش کیفی، از نوع مصاحبه و جهت تحلیل از روش تحلیل تم(مضمون)، استفاده گردید و در بخش کمی، پرسشنامه و مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (pls) است. جامعه پژوهش حاضر را کارشناسان و صاحب‌نظران مرتبط با مبحث تحقیق در حوزة سیاست‌گذاری، مطالعات شهری، محیط‌زیست و بهداشت و همچنین اساتید دانشگاه، تشکیل دادند. در این تحقیق و در بخش کیفی با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی، از نظرات 16 نفرخبره استفاده شد. همچنین، در بخش آماری تحقیق و بر اساس روش نمونه‌گیری در دسترس و فرمول کوکران، از نظرات 225 نفر از کارشناسان مرتبط با مبحث تحقیق، استفاده گردید. براساس یافته‌های پژوهش، 32 مفهوم در قالب‌ 8 مقوله‌ شناسایی‌ و‌ در قالب سه دسته عوامل ورودی، فرآیندها و خروجی دسته‌بندی شدند. در الگوی سیستمی مذکور، عوامل ورودی شامل سیاست‌گذاری فرهنگی و سیاستگذاری هدفمند؛ فرآیندها شامل سیاستگذاری دانش‌بنیان، سیاستگذاری بازدارنده، سیاست‌گذاری تعاملی، سیاست‌گذاری راهبردی و سیاست‌گذاری قانونی و نهایتاً خروجی این مدل سیستمی سیاست‌گذاری رفاهی می‌باشد.

applying the systemic model of urban traffic policy focusing on environmental protection in tehran

one of the most critical challenges facing major metropolitan areas around the world is urban transportation, traffic congestion, and environmental pollution. the significance of this issue lies in its widespread impact not only on economic, healthcare, and public health sectors but also on ecological degradation. as a result, many policymakers and officials across different countries have sought to develop models and adopt various policies to address these challenges. accordingly, the present study aims to design a systemic model for urban traffic policy with a focus on environmental protection in tehran. this research is applied in terms of purpose, exploratory in terms of data collection, and adopts a mixed-methods approach (both qualitative and quantitative) regarding the nature of the data. in the qualitative phase, data were collected through interviews and analyzed using thematic analysis. in the quantitative phase, data were gathered via a questionnaire and analyzed using structural equation modeling (sem) with the partial least squares (pls) approach. the research population consisted of experts in policy-making, urban studies, environmental sciences, and public health, including university professors. in the qualitative phase, the views of 16 experts were obtained using the snowball sampling method. in the quantitative phase, based on convenience sampling and cochran’s formula, data were collected from 225 experts related to the research topic. research findings led to the identification of 32 key concepts, organized into 8 categories, and grouped under three main dimensions: input factors, processes, and outputs. in the proposed systemic model, the input factors include cultural policy and targeted policy. the process components encompass knowledge- based policymaking, preventive policymaking, interactive policymaking, strategic policymaking, and legal policymaking. finally, the output of the model is represented as welfare-oriented policymaking.