تاثیر تنوع‌‌بخشی فعالیت‌‌های اقتصادی بر انتشار گاز دی‌اکسیدکربن در کشورهای عضو منا: روش خودرگرسیونی با وقفه‌‌های توزیعی داده‌‌های پانلی

امروزه توسعه پایدار یکی از حیاتی‌‌ترین دغدغه‌‌های کشورهای جهان می‌‌باشد. بنابراین، محققان به دنبال بررسی ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی توسعه پایدار می‌‌باشند. حال، با توجه به اهمیت تنوع‌‌بخشی اقتصاد در بهبود رشد اقتصادی، افزایش رفاه و کاهش فقر، هدف مطالعه حاضر، بررسی فرضیه محیط‌زیستی کوزنتس بر اساس کل اقتصاد و همچنین ارزیابی تاثیر تنوع‌‌بخشی اقتصاد بر انتشار co2 در کشورهای عضو منا در دوره زمانی 2020-1974 با استفاده از روش خودرگرسیونی با وقفه‌‌های توزیعی (ardl) داده‌‌های پانلی و با ‌به‌کارگیری رویکرد میانگین گروهی تلفیقی (pmg) بوده است. نتایج این مطالعه نشان دادکه مصرف انرژی در بلندمدت منجر به افزایش انتشار گاز co2 و در کوتاه‌‌ مدت منجر به کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن می‌‌گردد. این نتیجه به این معنی است که افزایش مصرف انرژی که عمدتا ناشی از افزایش سطح تولید است، ممکن است در کوتاه‌‌مدت به ضرر ‌محیط‌زیست باشد، اما در بلندمدت از طریق بهبود تکنولوژی تولید و افزایش تولید انرژی پاک، منجر به کاهش آلودگی می‌‌گردد. همچنین، ارزش افزوده کل اقتصاد در بلندمدت، تاثیر منفی و معنی‌‌داری بر آلودگی ‌محیط‌زیست دارد. این بدان معنی است که کشورهای تحت بررسی در بلندمدت به سیاست‌‌های کاهش آلودگی دست یافته‌‌اند و افزایش رشد اقتصادی را با کاهش تخریب ‌محیط‌زیست همراه نموده‌‌اند. در رابطه با تنوع‌‌بخشی فعالیت‌‌های اقتصادی، در بلندمدت، ارزش افزوده بخش 6 (حمل و نقل، ارتباطات) و 7 (سایر فعالیت‌‌ها) فرضیه منحنی کوزنتس و وجود رابطه به شکل u معکوس بین ارزش‌‌افزوده و آلودگی را تایید می‌‌نماید. بنابراین، افزایش فعالیت در این بخش‌‌ها در ابتدا منجر به افزایش آلودگی و بعد از عبور از یک نقطه معین، افزایش ارزش افزوده، منجر به بهبود کیفیت ‌محیط‌زیست می‌‌گردد. همچنین، بخش 1 (کشاورزی، شکار، جنگلداری، ماهیگیری)، 4 (ساخت و ساز)، و 5 (عمده‌‌فروشی، خرده‌‌فروشی، رستوران و هتل) نشان‌‌دهنده یک رابطه به u شکل بین ارزش افزوده و آلودگی می‌‌باشد. علت این نتیجه می‌‌تواند این واقعیت باشد که در این بخش‌‌ها، با عبور از میزان معینی از تولید، فناوری تولید تغییر می‌‌کند و استفاده از فناوری آلاینده منجر به تخریب فزاینده ‌محیط‌زیست می‌‌شود. در بخش 3 (تولید) نیز افزایش فعالیت‌‌های اقتصادی منجر به افزایش آلودگی با شیب ثابت می‌‌گردد. این بدان معنی است که فناوری فعالیت‌‌های تولیدی در کشورهای تحت بررسی، یک فناوری آلاینده می‌‌باشد. شایان ذکر است که بر اساس نتایج، در بخش 2 (معدن، صنایع استخراجی و تولیدی شامل برق، گاز و آب) ارزش افزوده تاثیر معنی‌‌داری بر ‌محیط‌زیست ندارد.

the impact of economic diversification on co2 emissions in mena countries: ardl panel data method

nowadays sustainable development is one of the most vital concerns of all countries. therefore, researchers aim to investigate the economic, social and environmental dimensions of development. considering the great importance of economic diversification in improving economic growth and increasing welfare, this study aims to investigate ekc in the entire economy and also evaluate the effect of diversification on co2 emissions in mena countries during 1974-2020 applying ardl panel data and using pmg approach. the results show that energy consumption in the long run, leads to an increase in co2 emissions, and in the short run, it leads to a decrease in co2 emissions. according to this result, an increase in energy consumption, which is mainly caused by increased production, may be detrimental to the environment in short-run. in the long-run, however, due to the improvement of production technology and the increase in clean energy production, it will lead to a reduction in pollution. also, the value added of the whole economy does not have a significant effect on the environmental quality in short run, but it has a negative and significant effect on pollution in the long run. this means that the countries have achieved pollution reducing policies in the long term and have combined the increase in economic growth with the reduction in environmental degradation. regarding the economic diversification, in the long run, the value added of sectors 6 (transportation and communication) and 7 (other activities) confirms ekc hypothesis and the existence of an inverted u-shaped relationship between value added and pollution. therefore, the increase in activity in these sectors initially leads to an increase in pollution, and after passing a certain point, an increase in value added leads to an improvement in the quality of the environment. also, sector 1 (agriculture, hunting, forestry, fishing), 4 (construction), and 5 (wholesale, retail, restaurant and hotel) show a u-shaped relationship. the reason for this result can be the fact that in these sectors, after passing a certain amount of production, the production technology changes and the use of polluting technology leads to increased pollution. in sector 3 (production), value added has a positive significant linear relationship with environmental pollution, meaning that a polluting technology is applied for production activities. it is worth mentioning that in sector 2 (mining, extractive and production industries including electricity, gas and water), there is no relationship between value added and the environment.