ارزیابی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان مرند با استفاده از مدل زوروس و کوبالیکوا

ژئوتوریسم از جمله مفاهیم جدید در ادبیات جغرافیایی و گردشگری است که بر تعیین مکان‌های ویژه گردشگری از منظر زمین‌شناسی و ژئومورفولوژی تاکید می‌کند. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان مرند با استفاده از مدل زوروس و کوبالیکوا می‌باشد. برای ارزیابی ژئوسایت‌ها با استفاده از مدل زوروس از معیارهای علمی، تهدیدات بالقوه و قابلیت‌های استفاده بهره گرفته می‌شود و ‌همچنین در مدل کوبالیکوا نیز از ارزش‌های علمی، آموزشی، اقتصادی، طبیعی، حفاظتی، فرهنگی و هنری استفاده می‌شود. نتایج حاصله از مدل زوروس نشان داد که ژئوسایت چشمه آبگرم صوفیان، با کسب امتیاز 84 ‌بیشترین قابلیت ژئوتوریستی را در بین ژئوسایت‌ها به خود اختصاص داده است. ‌همچنین با توجه به ارزیابی ژئوسایت‌ها با استفاده از مدل زوروس و مجموع امتیازات حاصله از پرسش‌نامه و نتایج نهایی مستخرج از نرم‌افزار spss، این نتایج حاصل شد که چشمه آبگرم صوفیان قابلیت سرمایه‌گذاری بیشتری در صنعت گردشگری را به خود اختصاص داده است. ‌همچنین ‌کمترین میزان امتیاز در ژئوسایت‌ها بر اساس مدل زوروس، به ژئوسایت دره دارانداش با امتیاز 52 اختصاص یافته است. ‌همچنین نتایج ارزیابی مدل کوبالیکوا نشان داد که ژئوسایت چشمه آب‌گرم صوفیان با امتیاز 14 حداکثر توانمندی را در جذب توریسم دارا می‌باشد. بعد از ژئوسایت چشمه آبگرم صوفیان، رودخانه زنوزچای به‌دلیل کسب امتیاز ارزش طبیعی بالا، در رده دوم قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصله، ‌کمترین امتیاز در مدل کوبالیکوا، به دره دارانداش اختصاص یافت. زیرا این منطقه از نظر قابلیت‌های ژئوتوریستی هنوز شناخته نشده است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که چشمه آبگرم صوفیان دارای پتانسیل‌های بسیار عالی برای جذب توریسم و شناساندن شهرستان مرند در سطح ملی و جهانی را دارا می‌باشد. در نهایت پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی برای استخراج نتایج دقیق‌تر از مدل‌های جدید طبیعی استفاده گردد.

evaluation of the geotourism and geomorphological potentials of marand using the zouros and kubalikova model

geotourism is one of the new concepts in the geography and tourism literature that emphasizes the determination of special tourism places from the point of view of geology and geomorphology. the aim of the current research was to evaluate the geotourism and geomorphological potentials of marand, a city in north west of iran using the zouros and kubalikova model. to evaluate geosites using the zouros model, scientific criteria, potential threats and usability were used. also, scientific, educational, economic, natural, conservation, cultural and artistic values were used in kobalikova model. the results of the zouros model showed that the sofian hot spring geosite, with a score of 84, has the highest geotourism potential among geosites. also, according to the evaluation of geosites using the zouros model and the total points obtained from the questionnaire and the final results extracted from the spss software, the sofian hot spring is suitable for more investment in the tourism industry. also, the lowest point based on the zouros model was assigned to the darandash valley geosite with a score of 52. likewise, the evaluation results of the kubalikova model showed that the sufian hot spring geosite with a score of 14 has the maximum ability to attract tourism. after sofian hot spring, zenozchai river was ranked second due to its high natural value. based on the results, the lowest score in the kubalikova model was assigned to darandash valley as the area is not yet known in terms of geotourism capabilities. therefore, it can be concluded that the sofian hot spring has great potential to attract tourism that can also put marand in the focus of the national and international tourism activities. finally, it is suggested to use new natural models in future studies to better results.