تحلیل ‌گفتمان ‌انتقادی ‌بازنمایی ‌کارگزاران ‌اجتماعی در رمان کافه پیانو

تحلیل گفتمان انتقادی ون‌لیوون که با تکیه بر مولفه‌های جامعه‌شناختی- معنایی، الگوهای بازنمایی کارگزاران اجتماعی در متن را آشکار می‌کند، الگوی کارآمدی برای تبیین شبکة پیچیدة بازنمایی کارگزاران اجتماعی در روایت داستانی است. این الگو به چگونگی بازنمایی افراد، گروه‌ها و نهادها در گفتمان‌های اجتماعی می‌پردازد؛ چنان‌که نحوة بازنمایی این کنشگران می‌تواند بازتابی از ساختارهای قدرت و روابط اجتماعی باشد. رمان کافه پیانو از فرهاد جعفری به‌عنوانِ یکی از نمونه‌های موفق داستان معاصر، با بازنمایی‌های متنوعی که از کارگزاران اجتماعی دارد، مبنای مناسبی برای تبیین نقش‌ها و هویت‌های کارگزاران اجتماعی است. در این مقاله، با تکیه بر تحلیل گفتمان انتقادی ون‌لیوون، شیوه‌های بازنمایی کارگزاران اجتماعی در رمان کافه پیانو بررسی ‌و تحلیل ‌شده است؛ چندان‌که بتوان شبکة گستردة کارگزاران اجتماعی در این رمان را تبیین ‌کرد. نتایج پژوهش نشان‌ می‌دهد که انبوه کارگزاران اجتماعی در این رمان، تنها شخصیت‌هایی پس‌زمینه‌ای نیستند، بلکه جزئی اساسی از بافت داستان هستند ‌که به‌مثابه بخشی از یک گفتمان بزرگ‌تر اجتماعی و فرهنگی بازنمایی‌ شده‌اند. رمان با تمرکز بر شخصیت‌هایی از طبقة متوسط جامعه و با بازنمایی تاثیر معضلات اجتماعی و اقتصادی بر زندگی و احوال آن‌ها، تصویری از وضعیت طبقة متوسط را در مواجهه با مسائل و معضلات امروز نشان ‌می‌دهد و کاربرد برخی مولفه‌های جامعه‌شناختی- معنایی نیز عمق بیشتری به بازنمایی فردی و اجتماعی شخصیت‌ها داده ‌است. روش پژوهش، ‌توصیفی- تحلیلی است و برای شمارش ‌مولفه‌های ‌جامعه‌شناختی- معنایی و تحلیل داده‌ها از روش‌کمّی استفاده‌ شده است.

critical discourse analysis of the representation of social actors in café piano

van leeuwen’s model of critical discourse analysis, which uncovers patterns of representing social actors through sociological-semantic components, offers an effective framework for explaining the complex network of social actors’ representations in narrative fiction. this approach focuses on how individuals, groups, and institutions are represented in social discourses, shedding light on the underlying power structures and social relationships they reflect. farhad jafari’s café piano, a notable work of contemporary fiction with diverse representations of social actors, provides an appropriate basis for analyzing the roles and identities of these actors. drawing on van leeuwen’s model, this article explores how social actors are represented in café piano, aiming to elucidate the intricate web of social actors in this novel. the research findings suggest that the novel’s numerous social actors are not merely peripheral figures; rather, they are integral to the narrative structure and reflective of broader social and cultural discourse. by focusing on middle-class characters and illustrating the effects of social and economic challenges on their lives, café piano offers a nuanced portrayal of the contemporary middle class and its struggles. the use of certain sociological-semantic components also adds depth to the individual and social representation of the characters. the research method is descriptive-analytical, supported by a quantitative approach to identify and analyze the sociological-semantic components used in the text.