مقایسه زبان دقیقی و فردوسی از لحاظ کاربرد افعال پیشوندی

شاهنامۀ فردوسی به‌عنوان یکی از آثار ادبی بزرگ این قابلیت را دارد که از منظرهای مختلف پژوهش شود. بخشی از این پژوهش‌ها، پژوهش‌های دستوری است. یکی از شاخصه‌های زبانی هر فرد که کلام او را از دیگران متمایز می‌کند، گستردگی کاربرد و معنای وندها و خصوصاً وندهای فعلی است. مقایسۀ زبان دقیقی و فردوسی از منظر افعال پیشوندی، تفاوت زبانی این دو شاعر همشهری را بهتر مشخص می‌کند. ما در این پژوهش، گشتاسپ‌نامه را که 1015 بیت در قسمت گشتاسپ‌ شاهنامه است، با 1015 بیت از فردوسی در قسمت لهراسپ و گشتاسپ مقایسه کرده‌ایم. وسعت معانیِ افعال پیشوندی در زبان فردوسی بیش از دقیقی است؛ امّا از نظر کمیت، دقیقی، افعال پیشوندی بیشتری استفاده کرده است. در کلام دقیقی، پیشوند «فرود» به‌طور بارزی بیش از فردوسی استفاده شده است. «فرود آمدن»، در شعر دقیقی و «اندر آمدن» در شعر فردوسی بیشترین بسامد را دارند. فاصله افتادن میان پیشوند و بن اصلی فعل در شعر دقیقی، سه برابر فردوسی است؛ اما جابه‌جایی پیشوند و بن اصلی فعل، در زبان فردوسی بیش از دقیقی است. پیشوند «بر»، بیشترین پیشوند استفاده‌شدۀ هر دو است که با لحن حماسی، حرکت و فضاهای حماسه و البته سبک خراسانی تناسب دارد. در تشخیص فعل پیشوندی، دشواری‌هایی در زبان دقیقی و فردوسی وجود دارد که نیازمند دقت و بررسی سایر وجوه کلام است

comparing the language of daghighi and ferdowsi in terms of the use of prefix verbs

one of the important topics in cognitive linguistics is conceptual blending, which creatively combines two distinct concepts and has been used to explain literary structures. in this article, we demonstrate that the use of conceptual blending is not only for creating imaginative sentences; sometimes, if the genre changes, the type and structure of conceptual blending change accordingly. to examine the impact of genre on types of blending, two books by sirūs shamisā, monsoon (as an example of a literary text) and literary criticism (as an example of a scientific text), were selected, and sentences containing conceptual blending were extracted. ultimately, we found that the data from monsoon, which are literary in nature, are used to create imaginative scenes and sometimes blend with mythological characters and events, while in literary criticism, blending is related to concrete phenomena and events that lead to a clearer understanding of scientific content. therefore, the literary genre makes the blendings abstract and the scientific genre concretize them. additionally, it was concluded that monsoon is a type of macro blending; the entire story is blended with its title, and the plot of the story is blended with the monsoon storm.