نرخ واقعی ارز تجاری بلندمدت و نقش ترجیحات مصرف کنندگان

هدف اصلی این مقاله محاسبه نرخ واقعی ارز تجاری در ایران و نقش ترجیحات مصرف کنندگان در تحلیل روند بلندمدت نرخ واقعی ارز تجاری در دوره زمانی 1960-2020 است. ازاینرو نرخ واقعی ارز تجاری در ایران با استفاده از مبانی نظری عرضه و تقاضای نسبی محاسبه گردید. این نرخ ارز با نرخ واقعی ارز در اقتصاد متفاوت است. در این مطالعه روند بلندمدت نرخ واقعی ارز تجاری پس از حذف نویزها و نوسانات کوتاه مدت از طریق فیلتر کالمن و فیلتر هیدریک-پرسکات بررسی شد. نتایج نشان داد که نرخ واقعی ارز تجاری در کشور روند کاهشی داشته است. تغییر در ترجیحات مصرف کنندگان ایرانی از کالاهای ساخت داخل به کالاهای وارداتی نقش قابل توجهی بر کاهش نرخ واقعی ارز تجاری در بلندمدت داشته است. همچنین نتایج نشان داد که کاهش تقاضا برای کالاهای داخلی و افزایش تمایل به خرید کالاهای وارداتی، تعادل عرضه و تقاضا را در بازار ارز به نفع افزایش ارزش ارزهای خارجی و تضعیف پول ملی تغییر داده است. از مهمترین دلایل این تغییر ترجیحات می توان به پایین بودن کیفیت کالاهای تولید داخلنسبت به نمونه های خارجی و همچنین بالا بودن قیمت محصولات داخلی در مقایسه با کالاهای مشابه وارداتی اشاره کرد. این عوامل موجب شده است که مصرف کنندگان ایرانی ترجیح دهند کالاهای خارجی را جایگزین محصولات داخلی کنند که در نتیجه آن، تقاضا برای ارزهای خارجی افزایش یافته و نرخ واقعی ارز تجاری کاهش پیدا کرده است. ازسوی دیگر برخلاف نرخ واقعی ارز تجاری، نرخ واقعی ارز کل اقتصاد روند صعودی داشته است که نشان دهنده بیماری هلندی در اقتصاد ایران است.

long term real exchange rate and the role of consumer preferences

this study aims to calculate iran's real trade exchange rate and analyze the role of consumer preferences in its long-term trend from 1960 to 2020. the real trade exchange rate was calculated based on relative supply and demand, differing from the overall real exchange rate. the kalman and hodrick-prescott filters were used to eliminate short-term fluctuations and assess the long-term trend, revealing a real trade exchange rate decline. the shift in consumer preferences from domestically produced goods to imported products has significantly contributed to this decline. the decrease in demand for domestic goods, combined with an increase in demand for imports, has shifted supply and demand dynamics in the foreign exchange market, leading to a rise in foreign currency values and a weakening of the national currency. factors such as lower quality and higher prices of domestic products compared to imports have driven this preference for foreign goods. furthermore, while the real trade exchange rate declined, the real exchange rate for the overall economy showed an upward trend, suggesting the presence of dutch disease in iran's economy.