مدلسازی عوامل موثر بر درآمدهای مالیاتی اشخاص حقیقی و شرکت‌های حقوقی

هدف این مقاله مدلسازی و شناسایی مهمترین متغیرهای موثر بر درآمدهای مالیاتی است. بدین منظور، در ابن مقاله با استفاده از رویکرد حداقل مربعات متوسط وزنی مهمترین متغیرهای توضیح دهنده موثر بر درآمدهای مالیاتی به تفکیک بخش حقیقی و حقوقی شناسایی و در دوره زمانی 1402 - 1370 بررسی شد. نتایج نشان می دهد متغیرهای تورم، فضای کسب وکار، رشد اقتصادی، نرخ مالیات اسمی و نسبت ارزش ا فزوده بخش خدمات به gdp تاثیر مثبتی بر درآمد مالیاتی بخش حقوقی دارند، درحالی که متغیرهای فرار مالیاتی و تحریم ها، تاثیر منفی بر درآمدهای مالیاتی این بخش دارند. همچنین، 10 متغیر فرار مالیاتی، تورم، رشد اقتصادی، تحریم، عادلانه بودن نظام مالیاتی، روحیه مالیاتی، فرهنگ مالیاتی، بیکاری، ضریب جینی و میانگین دستمزد مردان اصلی ترین متغیرهای موثر بر درآمد مالیاتی بخش حقیقی هستند. براساس نتایج، پیشنهاد می شود سیاستگذاران اقدامات موثری برای کنترل تورم اتخاذ کنند، زیرا افزایش تورم می تواند به کاهش درآمدهای مالیاتی منجر شود.

modeling factors affecting tax revenues of natural persons and legal entities

this paper aims to model and identify the key factors influencing tax revenues. using the weighted least mean squares approach, the most significant explanatory variables affecting tax revenues were analyzed for the period 2001 -2023, separately for the real and legal sectors. the findings indicate that inflation, the business environment, economic growth, the nominal tax rate, and the ratio of the service sector’s value added to gdp positively impact tax revenues in the legal sector. in contrast, tax evasion and sanctions exert a negative effect.