مطالعه اثر تیمارهای اسید آبسیزیک و اسید جاسمونیک بر صفات مورفو فیزیولوژیک ارقام‌ گلرنگ تحت تیمارهای کم آبیاری

به منظور بررسی تیمارهای کم آبیاری و محلول پاشی با اسید جاسمونیک و اسید آبسیزیک بر برخی صفات مورفوفیزیولوژیک رقم گلرنگ آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کاملا تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهرود طی دو سال 401 400 انجام شد. در این آزمایش سه سطح آبیاری (100، 70 و 50 درصد نیاز آبیاری گلرنگ) به عنوان فاکتور اصلی و سه رقم گلرنگ (گلدشت، فرامان و سینا) و محلول پاشی با سه سطح شامل (غلظت صفر، محلول پاشی با اسید جاسمونیک با غلظت 0.5 میلی مولار و محلول پاشی با اسید آبسیزیک با غلظت 20 میلی مولار) به عنوان فاکتور فرعی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که بیشترین محتوای نسبی آب برگ(92.1 درصد) ، کلروفیلa (1.6 میلی گرم برگرم وزن تر برگ)،کلروفیل b (95/. میلی گرم برگرم وزن تر برگ)، شاخص سطح برگ (46.3)، عملکرد دانه (2325 کیلوگرم در هکتار)، درصد روغن) 27.88 درصد( و عملکرد روغن )648 کیلوگرم در هکتار( مربوط به رقم سینا و تیمار آبیاری 100 درصد نیاز آبیاری گلرنگ و کمترین میزان این صفات مربوط به رقم گلدشت و تیمار آبیاری 50 درصد نیاز آبی گلرنگ بود. برهمکنش رقم × محلول پاشی و تنش کم آبیاری در محلول پاشی تنها بر عملکرد روغن و کلروفیل a معنی دار شد.محلول پاشی با اسید آبسیزیک نسبت به اسید جاسمونیک تاثیر بیشتری بر کلروفیل a داشت به طوریکه در تیمار با اسید آبسیزیک میزان کلروفیل a 1.67 و در تیمار با اسید جاسمونیک میزان کلروفیل a 1.63 شد. محلول پاشی با اسید جاسمونیک و اسید آبسیزیک نیز موجب افزایش کلیه صفات در مقایسه با تیمار بدون محلول پاشی شد. نتایج نشان داد که تفاوت های موجود در بین رقم ها و همچنین تاثیر این محلول پاشی ها جهت افزایش میزان صفات مورد بررسی می تواند در انتخاب رقم و ترکیبات مناسب جهت کاهش اثرات نامطلوب تنش بی به منظور دستیابی به افزایش تولید از آنها استفاده کرد.

studying the effect of abscisic acid and jasmonic acid treatments on morphophysiological traits of safflower cultivars under low irrigation treatments

to investigate the effect of low irrigation treatment and foliar application of abscisic and jasmonic acids on morphophysiological traits of safflower genotypes (carthamus tinctorius l.), an experiment was set out in a split factorial design in a randomized complete block design with three replications at shahrud university agricultural research station during the two years, i.e., 2020 2021. the main factor of the study involved three levels of irrigation: 100%, 75%, and 50% of the safflower plant's water requirement. additionally, the sub factors included different safflower genotypes mdash;sinai, goldasht, and faraman mdash;and foliar treatments with three levels: a control group (0 concentration), a foliar application of jasmonic acid at a concentration of 0.5 mm, and a foliar application of abscisic acid at a concentration of 20 mm. the results indicated that the highest relative content of leaf water (92.1%), chlorophyll a (1.6 mg per gram of fresh leaf weight), chlorophyll b (0.956 mg per gram of fresh leaf weight), leaf area index (3.46), grain yield (2325 kg/ha), oil percentage (27.88%), and oil yield (648 kg/ha) were associated with the sina genotype, which received 100% of the plant's water requirement. in contrast, the lowest values for these traits were associated with the goldasht genotype, which received only 50% of the plant's water requirement. the results of this study indicated that the interaction effects of genotype with deficit irrigation and genotype with foliar application were significant only for chlorophyll a and oil yield. the foliar application of abscisic acid had a greater impact on chlorophyll a level compared to jasmonic acid. specifically, in the treatment with abscisic acid, the amount of chlorophyll a was measured at 1.67, while in the treatment with jasmonic acid, it was 1.63. foliar application of jasmonic and abscisic acids enhanced all traits compared to the non foliar application treatment. the results of this study indicated that the differences between the genotypes, as well as the effects of foliar application of jasmonic and abscisic acids, were significant factors. these findings could be utilized to select appropriate genotypes and compounds that help mitigate the negative impacts of water stress, ultimately leading to improved economic performance.