اثرات تلقیح با قارچ میکوریزا و محلول پاشی کیتوزان بر خصوصیات رشدی، مورفولوژی و میزان اسانس گیاه نعناع دشتی (. mentha spicata l) در نظام کشت ارگانیک

به منظور بررسی اثرات محلول پاشی کیتوزان پلاس و تیمار نلقیح گیاه نعناع دشتی ( (mentha spicata l.با قارچ میکوریزا بر خصوصیات رشدی و مورفو فیزیولوژی و میزان اسانس نعناع دشتی در شرایط ارگانیک، تحقیق طی دو سال زراعی 97 98 و 98 99 در مزرعه ارگانیک تحقیقاتی آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج (مهردشت) اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو عامل شامل محلول پاشی با کیتوزان شامل شاهد (بدون محلول پاشی)، محلول پاشی با آب، محلول پاشی کیتوزان در دو غلظت 2000 و 4000 قسمت بر میلیون و عامل تلقیح قارچ میکوریزا شامل شاهد و تلقیح در خاک در چهار تکرار انجام شد. نتایج اثرات تیمارهای آزمایش بر خصوصیات اندازه گیری شده در گیاه نعناع دشتی نشان داد که اثرات توام تلقیح میکوریزا و محلول پاشی کیتوزان بر برخی خصوصیات رشدی و عملکردی مانند میزان کلروفیل (به ویژه کلروفیل a)، وزن تر و و عملکرد اسانس در واحد سطح معنی دار بود. به طوری که استفاده از قارچ میکوریزا به همراه محلول پاشی کیتوزان توانست درصد کلونیزاسیون، غلظت فسفر، عملکرد اندام هوایی در واحد سطح و عملکرد اسانس گیاه نعناع دشتی را در برداشته باشد. به عبارتی تلقیح قارچ میکوریزا به همراه محلول پاشی توانست منجر به بهبود عملکرد کمی و کیفی گیاه نعناع دشتی در نظام کشت ارگانیک شود. در پایان می توان چنین نتیجه گرفت که کاربرد همزمان محلول پاشی کیتوزان و تلقیح قارچ میکوریزا جایگزین کودهای شیمیایی در یک نظام کشت ارگانیک می تواند در ارتقای سلامت و بهداشت محصول کشاورزی، خاک و محیط زیست موثر باشد.

effects of inoculation with mycorrhizal fungus and foliar spraying of chitosan on growth characteristics, morphology, and essential oil content of mentha spicata l. in an organic farming system

to investigate the effects of foliar spraying with chitosan and inoculation with mycorrhizal fungi on the growth, morphological characteristics, and essential oil production of mentha spicata l. (lamiaceae) under organic farming conditions, a field experiment was conducted during two crop years 2018 2019 and 2019 2020at the organic farm located on the research and education field of i.a.u., karaj branch (mehrdasht), iran. the experimental treatments were arranged in a factorial design with a randomized complete block design (rcbd) and four replications. the experimental treatments included factor a: foliar spraying (control, water spraying, and chitosan foliar spraying at two levels of 2000 and 4000 ppm) and inoculation (with mycorrhizal fungus and without inoculation). the results of the experimental treatments in this study on the growth and morphological characteristics of the mint plant showed that the interaction effect of mycorrhizal inoculum × chitosan foliar spraying on some features, such as chlorophyll (in particular chlorophyll a), the fresh plant weight, phosphorus concentration, colonization, and essential oil yield per area, was significant. the use of mycorrhizal fungi, combined with foliar spraying of chitosan, can enhance the growth and morphological traits of mint plants. this combination promotes phosphorus acquisition, increases fresh plant weight, and boosts essential oil yield by improving root growth. consequently, it further enhances both the quantitative and qualitative yield of the mint plant. finally, it can be concluded that the foliar application of chitosan and the soil application of mycorrhizal fungi, due to the non use of chemical fertilizers in an organic farming system, can lead to the health of agricultural products, soil, and the environment.