بررسی تحلیلی ساختارهای تشبیه در بخش پهلوانی و تاریخی شاهنامه

تشبیه یکی از گونه های صور خیال در دو بخش پهلوانی و تاریخی شاهنامه است که فردوسی آن را از زوایای گوناگونی مانند: وجه شبه، ادات تشبیه، انواع تشبیه، تقیید، تشبیه حسّی و عقلی و مفرد و مرکّب سنجیده و برای اغراضی چون تبیین شگردهای حماسی و جلوه های معنایی شاهنامه که اهمّ ‎آنها اغراق است، در اثر حماسی خود بکار برده است. بر این اساس، پژوهش پیش روی شگردهای بکارگیری گونه های تشبیه، بسامد آنها و نگرش فردوسی را در این تشبیهات با رویکردی توصیفی- تحلیلی بررسی، تحلیل، مقایسه و تبیین کردهاست. وجه شبه ابتکاری، شگردهای نوکردن تشبیه، ابتکار و خلاقیّت درآوردن مضامین نو و تازه از مواردی است که فردوسی آنها را بسیار دقیق و جزیی در شاهنامه پردازش کرده و برای بیان مقاصد و اهداف خویش بکارگرفته است. این مقاله تشبیه را از زوایای مختلف در شاهنامه بررسی میکند.