توجه به فرهنگ ایرانی یکی از ویژگیهای سبکی اقبال لاهوری

سرزمین ایران با دارا بودن ادبیّاتی پُر بار که عالیترین معارف انسانی را بازتاب داده و نیز برخورداری از گنجینۀ میراث والاترین دستاوردهای عقلی بشر در طول تاریخ، در کنار وسعت و برکت خاک و تنوع آب و هوا، و سنّتهایی که همواره سرخطّ فراگیری برای دیگرِ ملّتها بوده، گوناگونی اقوام در همزیستی داخلی، ظهور ادیان استخواندار با انبوهی از پیروان، زنده بودن روح جمعی که عقربۀ آن در جهت بالندگی و گسترش آرامش هماره در حال کوشش بوده است، کانون خلاقیّتهای نوبه نو، مرکز امید آفرینی و شاد زیستی، قرار داشتن در چهارراه پیوند با مهمترین تمدنهای دوران کهن زیست انسان - از چین تا شبه قارّه و بیزانس و مصر- و در قلّۀ این ارزشها، بهره مند بودن از خط و زبانی که آهنگ و موسیقی آن گوشنواز و تاب و توان آن برای بر دوش کشیدن ظریفترین معرفتهای بشری از فلسفه و عرفان تا نجوم و علوم طبیعی و دانشهای نقلی و عقلی فراوان، بدیهی است که از گذشته های دور هدفِ بسیاری از نخبگان از کران تا کران جهان قرار گیرد برای پژوهشهای تاریخی، علمی، ادبی و فرهنگی. «دکتر محمّد اقبال لاهوری»- این برهمن زادۀ رمز آشنای روم و تبریز- یکی از همین پژوهشگران و از مردان فحلِ روزگار ما است که با طبع خالصانه و فراست مومنانۀ خویش، رقیقه ها و دقیقه های ایرانِ لبالب از دانش و کوشش را دریافت و دل و دیدۀ خود را با عطر بهاریش مانایی داد.هدف این مقاله، بررسی نگاه این دانشمند و فیلسوف معاصرِ پاکستانی به فرهنگ و تمدّنِ برخاسته از ایران زمین و ارزیابی و تاثیرگذاری آن بر آثار وی است. این پژوهش سرِ آن دارد که نشان دهد اقبال در همۀ پویه ها و روش زندگی علمی خود، براستی متاثّر از سنّتهای ملّی ایران و آثار فخیم و روش دانشمدارانۀ بزرگان فهیم آن بوده است.