بررسی محتوایی و سبکی نسخه خطّی « اخلاق شفایی»

« اخلاق شفایی » معروف به اخلاق «شاهی» نوشتۀ مظفّر حسنی ( حسینی ) طبیب کاشانی متخلّص به شفایی یکی از آثار اخلاقی قرن دهم است که نویسنده در آن به اخلاق و آداب و فضایل صفات، با شواهدی از آیات و روایات ناب و حکایات نادری پرداخته است. این رسالۀ شامل دو مقاله است. مقالۀ اوّل شامل 21 باب در اخلاق حسنه و مقالۀ دوّم شامل 17 باب در اخلاق ذمیمه میباشد.آنچنانکه از فهرست وارۀ کتابهای فارسی احمد منزوی بر میآید در کشور ایران از این اثر پنج نسخه موجود است که در متن مقاله بطور جداگانه معرفی شده اند. هدف اصلی این پژوهش آنست که به روش « تحلیل محتوا» ضمن تامل مختصات سبکیِ اثر، شگردهای بیانی و ادبی آن، بررسی شود و در پایان به سوال اصلی پژوهش یعنی« به چگونگی سبک ادبی و شیوه های ویژه نثر شفایی کاشانی در این اثرپاسخ داده شود» پاسخ داده شود. « اخلاق شفایی » نثری است به نظم آمیخته شده، که در اکثر مواقع جز دیباچۀ کتاب که نثـری بینابین دارد از نثری سهل و ممتنع برخوردار بوده و خط مشی آن همچون گلستان سعدی موعظه، حکمت، اخلاق، علم، و عمل است.در پایان یاد آور میشویم که اخلاق شاهی از متون روایی محسوب شده که حکایات آن شامل درونمایۀ اخلاقی تهذیب و تزکیه نفس است ، این کتاب در نهایت به شاه طهماسب صفوی حسینی تقدیم شده و بیشتر روی سخن او با حاکمان و صاحبان دولت است.