زیبایی شناسی بلاغی در حمله حیدری راجی کرمانی

حمله حیدری حماسه ای دینی است که ملابمانعلی راجی کرمانی (1291- 1180) شاعر نامدار قرن سیزدهم هجری آن را سروده است. وزن این منظومه بر وزن شاهنامه فردوسی (بحر متقارب مثمن محذوف یا مقصور)، منطبق است. این حماسه در دو مجلد مشتمل بر 16954 بیت تدوین شده که جلد اول آن 6555 بیت و جلد دوم آن 10399 بیت است که به کوشش دو پژوهشگر، یحیی طالبیان و محمود مدبری، تصحیح انتقادی شده و به چاپ رسیده است. محتوای این اثر با آغاز وصف آفرینش موجودات و داستان تولد حضرت علی (ع) آغاز میشود و با فتح مکّه و خبر دادن سپاه اسلام به رسول خدا (ص) از آمدن سپاه روم، پایان می یابد. این مقاله در حوزه تصویرآفرینی و بلاغت شکل گرفته و در دو شاخه بیان و آرایه های بدیع معنوی و برخی لفظی، عناصر بلاغی مندرج در حمله حیدری راجی کرمانی را ارایه و تحلیل کرده است. سوال اصلی این پژوهش آن است که راجی کرمانی در چه حد و چگونه توانسته است در حماسه دینی خود از تصویرآفرینی بلاغی بهره ببرد؟ بررسیها نشان میدهد که راجی کرمانی آرایه های بیانی و بدیعی را در سطع وسیعی برای افزودن بر ارزشهای موسیقیایی کلام خود، بکار گرفته و توانسته است زیبایی حاصل از این شگردها و فنون را در خدمت اندیشه های دینی و موضوع حماسی اثر خویش قرار دهد. در این پژوهش که بر اثر بررسی تک تک ابیات حماسه مذکور، انجام شده، مورد به مورد، با ارایه آمار و تحلیل محتوایی به نکات بیانی و بدیعی موجود در حمله حیدری راجی کرمانی پرداخته میشود.