جایگاه و تحلیل تشبیه در دیوان زیب النسا مخفی هندوستانی

تشبیه یکی از مهمترین و محوریترین عناصر در حوزه علم بلاغت و بیان و نشاندهنده وسعت خیالو زاویه دید شاعر است. زیبالنسا هندوستانی )مخفی( از شاعرانی است که تشبیه در دیوان اوجایگاه ویژهای داشته و به دو دسته فشرده و گسترده تقسیم میگردد و از لحاظ عناصر مشبهبه وتازگی آن، وجهشبه، طرفین تشبیه، اشَکال، پویایی و ایستایی و بسامد انواع تشبیه قابل تامّل است.در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، جایگاه و چگونگی کاربرد تشبیه در دیوان زیبالنسا مورد بررسیو تحلیل قرار گرفته است. نتیجه پژوهش حاکی از آنست که سادگی، حسی به حسی بودن طرفین06/ تشبیه و بسامد بالای تشبیه بلیغ، مهمترین ویژگی تشبیهات فشرده – با 067 مورد و 3307/ درصد- در دیوان زیبالنسا بوده که این ویژگی در برابر تشبیهات گسترده - با 981 مورد و 66درصد- و عوامل دیگری چون: محیط زندگی و تعصب خانوادگی، وجود ردیفهای فعلی و اسمی وقلّت تشبیهات مرکب و نو، موجب ایستایی و عدم نوآوری در تشبیهات شعر وی گردیده است وبرخلاف پیچیدگی چنان در سبک هندی، تصاویر تشبیهی در دیوان مخفی ساده و به راحتی قابلفهم میباشد.