سبک شناسی دیوان اشعار مشرقی غفاری

میرزا محمد حسین مشرقی غفاری، از جمله شاعران عارف گمنام قرن سیزدهم است، دیوان اشعاروی حدودا سههزار بیت دارد که هنوز بصورت نسخه خطی است و بچاپ نرسیده است. درباره شاعراطلاعات چندانی دردست نیست حتی در تذکرهها نیز مطلبی درباره وی نیامده است. با کمی تاملدر دیوان شعر مشرقی میتوان پی برد که او نیز چون دیگر شاعران معاصرش از شاعران سبکبازگشت است که در این میان درسطح زبانی به سبک خراسانی و ازجنبههای ادبی و فکری بیشتربه سبک عراقی و بویژه حافظ توجهداشته و بهمین دلیل کوشیده برخی مضامین و اوزان شعری وحتی لغات وترکیبات خاص وی را بکار ببرد. مشرقی، شعر را بعنوان ابزاری برای بیان اعتقادات و نهانتقال احساسات بکار میگیرد و برخلاف شاعران همدوره خود، بدنبال فضلفروشی و خودنمایی باالفاظ پرآب و تاب و متکلّف نیست، بلکه زبانی ساده و روان و آرایههایی زودیاب چون تشبیهاتحسی و گاه استعاره را برمیگزیند. کاربرد شکل کهن واژهها و واژهها و ترکیبات عربی، ترکیبسازی،تصویرآفرینی، اقتباس و تضمین آیات و احادیث و استفاده از آرایههای ادبی بویژه تکرار و جناس ازویژگیهای چشمگیر سبک اوست، که نگارنده را که دیوان اشعار وی را تصحیح کرده است، بر آنمیدارد تا برای اولین بار در این مقاله ضمن معرفی اجمالی شاعر، ویژگیهای سبکشناسی شعر او رانیز تبیین کند.