انواع تصویر سازی در شعر حافظ بر مبنای اشیا و محیط پیرامون

تصاویر شعری حافظ به دلیل تداوم و برجسته سازی متن، به یک رخداد متنی تبدیل شده: بنابراین، می توان سبک وی را به لحاظ نوع کاربرد مجازی زبان، سبک تصویری دانست. حافظ خداوندگار بی همتایی است که بر عرش شعر تکیه زده و از خاک و گل واژگان و کلمات به آفرینش و تالیف کالبد کلامی پرداخته که شایسته دمیده شدن روح تصاویر خلاقانه و هنرمندانه اش باشد.تصاویر سبک ساز شعر حافظ بر اساس عناصر تشکیل دهنده به سه بخش عمده طبیعی، فلکی و محیط پیرامون تقسیم می شود. تصاویر سبکی نوع اول و دوم در دوره های سبکی پیش از حافظ نیز قابل مشاهده است. اما تصاویر نوع سوم از خلاقیت و نوآوری ذهن حافظ نشات می گیرد. این شیوه از تصویرسازی شعر حافظ در سبک دوره بعد از وی – سبک هندی- مورد تقلید اکثر شاعران واقع شده. تا آن جا که به یکی از مهم ترین خصوصیات سبک هندی تبدیل گردید.در این مقاله پس از توضیح مختصر تصاویر فلکی و طبیعی، به بررسی تصاویری که عناصر آن از محیط پیرامون گرفته شده می پردازیم زیرا مقالات زیادی در باب تصاویر فلکی و طبیعی در شعر حافظ به رشته تحریر در آمده است ولی آن چه از نظر مغفول مانده، تصاویری است که بر مبنای «اشیا و حالات اشخاص و پدیده های عامیانه محیط پیرامون» شکل گرفته است. نویسندگان پس از بررسی این گونه تصاویر به طبقه بندی آن ها در سه سطح: اشیا و وسایل محیط ، حالات و صفات اشخاص، تصاویر عامیانه، پرداختند و دریافتند که حافظ رندانه از تصاویر محیط پیرامون خود در جهت کشف روابط پیچیده هستی بهره برده تا جایی که برای بیان افکار متعالی و فرا طبیعی خویش از اشیا و پدیده های محسوس و طبیعی محیط پیرامون خود سود جسته است تا برای مخاطبان عام ملموس تر باشد.