محمّدحسین فدایی طنزپرداز چیره دست اما گمنام معاصر و مقایسه اشعار او با طنزپردازان مشهور

طنز بیان سختیهای زندگی و مشکلات جامعه (حقایق تلخ) با زبان و بیانی شیرین است تا با توجه به آن، حاکمان و مردم به اصلاح جامعه و رفتار خود بپردازند و شامل آثاری است که بیان آنها بصورت جدی، دشوار و گاه غیرممکن مینماید. این نوع ادبی از دیرباز در ادبیات فارسی کاربرد داشته است. طنز در دوران معاصر نیز با توجه به مسایل جدید و روابط متفاوت انسانها جایگاه والای خود را حفظ کرده و حتّی تحکیم بخشیده است. یکی از شاعران معاصر که مجموعه‌شعری طنزآمیز، اجتماعی و انتقادی با عنوان لبخند کویر از خود بیادگار نهاده، محمّدحسین فدایی (1304-1393ش) شاعر دل آگاه طبسی است. او طنز را در امور مختلف و به شیوه‌های گوناگونی بکار گرفته و از آن در خنداندن مخاطب، بیان مسایل انتقادی ـ اجتماعی و به چالش کشیدن اشخاص و مشاغل و غیره بهره برده است. نکته قابل‌توجه در کلام فدایی، رعایت حدود است. او تلاش میکند با بیان مشکلات موجود، بدون توهین به دیگران در راستای پویایی جامعه حرکت کند. در این مقاله پس از معرفی این شاعر و آثارش، کاربردهای طنز در شعر فدایی را بررسی میکنیم و سپس ضمن مقایسه‌ای اجمالی میان برخی مضامین مشترک اشعار او و مجلات مشهور طنز در روزگارش، جایگاه والایِ او در این عرصه را نشان میدهیم. در هر حال، نبود امکانات در شهرستان و دوری از محیط ادبی پایتخت، گمنامی این شاعرِ توانمند را در پی داشته است