نقد نثر درج‌الدرر(بر مبنای سبک‌شناسی ساختارگرا)

کتاب ارزشمند درج‌الدرر اثر اصیل‌الدّین واعظ دشتکی شیرازی (متوفی 889 هـ .ق) یکی از آثار برجسته‌ نثر فارسی در قرن نهم هجری است که علیرغم داشتن ویژگیهای ادبی و هنری تاکنون ناشناخته مانده است. این کتاب سیره‌ پیامبر گرامی اسلام(ص) است که با زبانی ادبی و هنرمندانه به بیان مسایل تاریخی پرداخته است. اما تسلط نویسنده بر زبان فارسی و عربی همراه با کاربرد آرایه‌های ادبی در الفاظ و عبارات مسجع بر زیبایی نثر افزوده و آن را در میان آثار هم‌عصر خود ممتاز کرده است. این اثر در پاره‌ای موارد با تاریخ جهانگشا و مرزبان‌نامه پهلو می‌زند. در بعضی قسمتها تاثیرپذیری از گلستان سعدی نیز به خوبی مشهود است. در واقع می‌توان گفت درج‌الدرر کتابی اسماً تاریخی اما رسماً ادبی است.پژوهش حاضر به نقد و بررسی نثر درج‌الدرر همراه با تجزیه و تحلیل تاثیر نگرش خاص مولف بر زبان او پرداخته است. رویکرد این پژوهش بر مبنای سبک‌شناسی ساختارگرا می‌باشد. بدین صورت که پس از معرفی اجمالی مولف، متن درج‌الدرر از دو زاویه زبان و ادبیات ـ سطح زبانی و ادبی ـ مورد بررسی قرار گرفته است. در سطح زبانی به سه موضوع آوایی، لغوی و نحوی پرداخته شده و در سطح ادبی، بررسی صورخیال و عناصر بلاغی مورد توجه قرار گرفته است.