نقش سبک ساز «ردیف» در دیوان مکین دهلوی

میرزا محمد فاخر معروف و متخلص به مکین دهلوی از شاعران ایرانی الاصل برآمده در سرزمین هندوستان که در قرن دوازدهم هجری در این سرزمین زیسته است.دیوان ده هزار بیتی مکین او را شاعری غزلسرا و متعهد به شیوه شاعران سبک هندی نشان میدهد که در ادامه مسیری که کسانی چون بیدل دهلوی و فیضی دکنی آن را نشان داده اند، بی کمترین وابستگی به شیوه شاعران ایرانی، راه خویش را پیموده است تا تاکید کند که شعر فارسی سرزمین هندوستان وابستگی نظام مند به زبان و بیان همین گونه شعر در سرزمین ایران را میتواند نداشته باشد.سوال پیش روی این مقاله آن است که چنین شاعرانی از کدام شیوه ها و شگردها برای متفاوت نشان دادن شعر فارسی هندوستان با شعر فارسی ایران یاری گرفته اند؟بررسی کوتاه ما در این مقاله روی «ردیف» شعر این شاعر متمرکز است و نشان داده ایم که انتخاب واژه ها و تعبیرهایی خاص و کم کاربرد به عنوان ردیف شعر زمینه لازم را برای متفاوت نشان دادن شعر فارسی دو سرزمین ایران و هند فراهم کرده است.