مفهوم شناسی واژه «سازه» در گفتمان معماری معاصر ایران

این مقاله در رویکردی میان رشته ای، واژه «سازه» و دلایل تحول معنایی آن را در گفتمان معماری معاصر ایران مورد بررسی قرار داده است. لغت سازه از نوع لغاتی است که صورت لفظی آن از دیرباز در زبان فارسی وجود داشت؛ اما معنایی که پیشینیان از آن اراده میکرده اند، چیزی بود که الان مهجور شده است. این واژه در ابتدای قرن جاری، بار دیگر مورد توجه فرهنگستان اول ایران قرار گرفته و از طریق برابرسازی، در معنایی جدید احیا شد؛ و اینک در گفتمان مهندسی ایرانِ معاصر به لفظ جاافتاده ای تبدیل شده که حامل مفهومی کاملاً مشخص است. در نوشتار پیش رو که با روش توصیفی ـ تحلیلی به انجام رسیده؛ به دو پرسش پاسخ داده شده است؛ (الف): در عرصه ادب پژوهی معماری ایرانی، اساس تردیدها درباره اصالت واژه «سازه»، برآمده از چیست؟ (ب): واژه «سازه» چگونه بار معنایی امروزین را که از شنیدنش در حرفه مهندسی استنباط میشود به دست آورده است؟ از نتایج این پژوهش، روشن شدن این حقیقت است که واژه سازه در گفتمان معماری قدیم ایران هرگز معنایی را که مهندسان معاصر از آن استفهام مینمایند، نداشته و انتخاب و رواج این واژه در دوره معاصر، پیآمد جدایی و انفکاک بین امر «سازه» و «معماری» است. از نتایج دیگر این پژوهش، درک خلاهای علمی در زمینه ادب پژوهی معماری ایرانی است؛ خلاهایی که جبران آنها فقط با تلاش های علمی منظم و بی طرفانه امکان پذیر خواهد شد