بررسی انار در اساطیر و بازتاب آن در ادب فارسی

بشر از قدیم الایّام، از همان زمان که به هستی خود و نیازهایش پی برد و درصدد رفع آنها برآمد و متوجه دنیای پیرامونش شد با مفاهیم گل و گیاه و درخت آشنا گردید. چنانکه از تفاسیر اسلامی برمی آید آدم و حوا در پی وسوسه شیطان و نافرمانی از خدا و خوردن دانه گندم یا سیب از بهشت رانده میشوند. این بارزترین نمونه ارتباط آدمی با گیاه است و به دنبال آن آگاه از بی ستری و پناه بردن به نخستین پوشش یعنی برگهای درخت انجیر، بر طبق روایات معتبر. گویی آدمی با بیرون شدن از بهشت جهالت بسوی معرفت تدریجی گاه بر میدارد و در این مسیر متوجه گیاهان و جانوران از منظری ژرفتر میشود. گلها و گیاهان از خاک برمی آیند و به خاک بر میگردند شاید همین هم ذات پنداری سبب شده باشد که او گیاهان را همچون خود دارای قدرتی خاص دانسته و بخاطر ویژگیها و خواص عجیب آنها، آنان را شایسته تقدس نیز بداند. در این مقاله «انار» از دیدگاه اساطیر و باورهای عامیانه بررسی شده و بازتاب آن در آیینها و فرهنگ ایران زمین تبیین میگردد، سپس جایگاه و کاربرد آن در پهنه ادب فارسی مورد مداقه قرار میگیرد. همانگونه که در متن مقاله به تفصیل بیان شده است انار جایگاه خاصی در ادب فارسی دارد و در فرهنگهای مختلف، نماد فراوانی، برکت و جاودانگی است و شاید همین امر یکی از دلایل تقدس آن باشد چراکه بیمرگی از آرزوهای دیرین بشر است