تاثیر نهاد فرهنگی- ادبی دربار بر ادبیات فارسی عصر تیموری

در مقاله حاضر، نخست، محدودهای زمانی و مکانی را برای پژوهش مشخص کرده و سپس تعریفی از اصطلاح «نهاد فرهنگی- ادبی» به‏دست داده‏ایم؛ آنگاه با در‏نظر‏گرفتن دربار‏های عصر تیموری به‏عنوان نهاد‏هایی فرهنگی- ادبی، عملکرد‏های آنها را از این جهت بر‏شمرده‏ایم؛ بدینصورت که نخست، مهمترین حامیان فرهنگ و ادبیات را در دربار‏های این عصر، صرف‏نظر از کار‏کرد سیاسیشان معرفی کرده و حوزه‏های فعالیت هر‏یک را نشان داده‏ایم؛ پس‏از آن، نقش نهاد فرهنگی- ادبی دربار را در رشد و پیشرفت فرهنگ و ادبیات این عصر بررسی کرده‏ایم. دربار‏های عصر تیموری، در درجه اول، به‏عنوان نهاد مادر، نهاد‏های فرهنگی- ادبی دیگر را ایجاد یا مرمت میکرده و از آنها بصورتهای گوناگون پشتیبانی میکرده‏اند. دومین کار‏کرد فرهنگی- ادبی آنها ایجاد یا گسترش جریانهای ادبیی بدین شرح است: تدوین و ترجمه متون تاریخی؛ پدید‏آوردن ماده‏تاریخهای منظوم و منثور؛ مدح، منقبت و مرثیه‏سرایی برای درباریان؛ سرودن اشعاری در‏وصف عمارتهایی که درباریان میساختند؛ تذکره‏نویسی؛ نگاشتن یا سرودن پاسخها و نظیره‏هایی بر آثار پیشینیان؛ مناظره‏های شعری رایج میان شاهان و شاهزادگان؛ فن ترسل و منشآت؛ ترجمه و شرح آثار دیگران در‏قالبهای نثر و نظم؛ مطایبه و مهاجات شاعران؛ ادبیات ترکی؛ سرودن اشعاری از‏نوع لغز و معما و همچنین تالیف آثاری در این دو فن؛ تدوین کتابهایی با‏ موضوع نوادر و امثال.