بررسی عناصر عرفانی در مرثیه‌سرایی ادبیات عاشورایی

به دلیل تناسب عشق و عرفان با شعر و ادبیات و از سویی دیگر با آیین و دین، نظرگاه عرفانی از برجسته ترین قرایتهای عاشورا به حساب میآید. در عصرها و دوره-های مختلف، نظرگاه شاعران به موضوع عاشورا متفاوت بوده و از آن برداشتهای متعدد و متفاوت ارایه نموده اند. در این میان دو برداشت یا قرایت حماسی و عرفانی، گسترده-تر از قرایتهای دیگر است. گرچه ظاهراً نظریه شهادت عرفانی، تفسیری غیراجتماعی و غیرسیاسی و بلکه سیاست زدایانه از قیام امام حسین(ع) مینمایاند، اما همان گونه که در اشعار بسیار از شاعران عاشورایی مشهود است، فلسفه قیام عاشورا، در آزادیبخشی آن است و بهترین درسی که از قیام امام حسین(ع) میتوان آموخت، حریت خواهی معنوی ، بیداری مسلمانان و عزت و حفظ دین است. در عصر حاضر، منظر عرفانی شعر عاشورا، جایگاهی ممتاز با دوره های پیشین دارد و هر کدام حکم مقتل منظوم با رویکرد عدالتخواهی و اهداف سیاست عرفانی در قیام امام حسین(ع) را پیدا کرده اند. این مقاله بر آن است تا عناصر عرفانی را در مراثی ادبیات عاشورایی واکاوی نماید .