معرفی و بررسی سکینه الصالحین

یکی از چهره های برجسته و شاخص عرفانی در سده هفتم هجری، سعدالدین حمّویه(586 -649 ه.ق) است اما وی علیرغم جایگاه والایش در عرفان اسلامی متاسفانه چندان شناخته شده نیست. از حمویه آثار متعددی در دسترس است که برخی هنوز بصورت نسخه خطی باقی مانده و مورد تصحیح و پژوهش قرار نگرفته اند. ازجمله مهمترین آثار وی رساله سکینه الصالحین است که حاوی مطالبیست که ما را در شناخت بیشتر آرا، عقاید و نحوه سلوک وی یاری میدهد. این رساله دشواریهای سایر آثـارحمویه را ندارد و بهمین دلیـل منبع بسیار ارزشمنـدی در شناخت اندیشه های عرفانی وی بشمار میرود. مخاطبان این رساله عموم سالکان راه حق هستند. حمویه ضمن معرفی علم معامله و مکاشفه و معنی بغی، موانع و آفات راه سالک را برمیشمارد و سالک راه حق را از آن برحذر میدارد. این اثر در چهار باب تالیف شده است. باب اول: «باب فی الاوایل و البدایات، در بیان عدل انسان و معرفت عدل حق تعالی». باب دوم: «باب فی الاواخر و النهایات، در بیان احسان و ایتا ذی القربی» باب سوم: «باب فی الموانع و الآفات، و آن در بیان نهی و منکر و فحشا». باب چهارم: «باب فی تبدیل الاخلاق و تحصیل الحسنات و آن در نهی بغی است». در پژوهش حاضر ضمن شرح زندگانی و معرفی آثار سعدالدین حمویه برپایه منابع کهن و همروزگار وی ، به معرفی رساله سکینه الصالحین ، بیان اهمیت آن و ویژگیهای سبکی آن پرداخته شده است. مطالب نقل شده از سکینه الصالحین در پژوهش حاضر برگرفته از تصحیحی است که از این رساله بر اساس نسخه های کتابخانه مجلس شورای اسلامی ، کتابخانه بروسه ترکیه و کتابخانه ایاصوفیا انجام گرفته است.