نمود فرهنگ و محیط هند در ساختار صور خیال دیوان صایب

موضوع محوری در این نوشتار، بررسی تاثیر و تظاهرات محیط و فرهنگ هندی در ساختار صور خیال دیوان صایب است. صایب با دستمایه قرار دادن پدیده های فرهنگی رایج در هند، همچون: رسم مرده سوزی، رسم ساتی، شیوه های ریاضت و تعالیم مذاهب هندی، همچنین الهام گرفتن از عناصر موجود درمحیط طبیعی هند چون: طاووس، مار و فیل، علاوه بر خلق تصاویر ابداعی، مضامین کهن شعر فارسی، مانند توصیف عشق و حالات عاشق و معشوق را با شیوه ای رها از کلیشه پردازی مصوّر کرده است. وی متعمدانه عناصر مزبور را بعنوان مصالحی جهت آفرینش صور خیال، از جمله تشبیه، استعاره و کنایه استعمال کرده، به هیچ روی در صدد انعکاس روایی و خام آنها برنیامده است. از شگردهای عمده صایب در این خصوص، بهره گیری از تشبیه در قالب اسلوب معادله، برای توصیف معقولات بوسیله محسوسات است. حضور پرداخته و متمایز این پدیده ها بعنوان یکی از مواد ساختار عناصر خیال میتواند جز برجستگیها و مختصات سبکی شعر صایب قلمداد شود.