تحلیل و بررسی ترجمه نسفی در مقایسه با ترجمه کشف‌الاسرار میبدی بر اساس سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

زمینه و هدف: تفسیر نسفی اثر نجم‌الدین نسفی یکی از مهمترین آثار قرن پنجم و ششم هجری است که نویسنده در آن ترجمه ای مسجع از قرآن ارائه داده و تفسیر کشف‌الاسرار و عده الابرار اثر ابوالفضل میبدی است که نویسنده، قرآن را با دیدی عرفانی تفسیر کرده است. سبک‌شناسی گفتمانی این دو کتاب میتواند ساختار متن، اصول اعتقادی و ایدئولوژی نویسندگان را به خوبی نشان دهد؛ چراکه سبک‌شناسی گفتمانی در صدد است زیباییهای متن، افکار و اعتقادات نویسنده را از لایه های زیرین متن خارج نماید و آنرا به مخاطب انتقال دهد. یکی از نظریه هایی که در این زمینه به بررسی متون میپردازد، سبک‌شناسی گفتمانی متن بر اساس نظریه میشل فوکو میباشد. فوکو در این نظریه کلام را از حیث سبک نحوی جملات و کنشهای گفتاری مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد. روشها: در این مقاله نویسندگان با روش توصیفی-تحلیلی و کتابخانه ای در صدد هستند سبک‌شناسی گفتمانی این دو تفسیر را بر اساس نظریه میشل فوکو مورد تحلیل و بررسی قرار دهند. یافته ها: در نهایت بر اساس یافته ها، سبک نحوی جمله ها از لحاظ گسسته و همپایه بودن، در تفسیر کشف‌الاسرار و تفسیر نسفی رابطه مستقیمی با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی قرآن دارد. در بررسی کنشهای گفتاری در آیاتی که مورد بررسی قرار گرفت از آنجاییکه خداوند به دنبال بیدار‌سازی و هدایت مخاطبین است؛ نسفی و میبدی طبق کنش قرآنی عمل نموده اند؛ یعنی آیاتی که در قالب کنش دستوری یا ترغیبی و... هستند، طبق کنش قرآن آیات را ترجمه نموده اند و فقط در مواردی برای رساندن تاکید، ترغیب و یا دستور موجود در آیه از عباراتی فراتر از ترجمه تحت‌الفظی استفاده کرده اند که بتوانند کنشهای گفتاری موجود در آیات را با شدت بیشتری به مخاطب انتقال دهند. نتیجه گیری: سبک‌شناسی گفتمانی دو ترجمه تفسیر کشف‌الاسرار و تفسیر نسفی در آیات مورد بررسی تحت تاثیر مستقیم قرآن قرار دارد و تنها در برخی موارد مضمون آیات مورد تاکید قرار گرفته اند.