تحلیل سبکی اغراض ثانویه جملات امری در خاوران‌نامه

زمینه و هدف: شاعران و سخنوران فارسی زبان برای انتقال مفاهیم مورد نظر از ابزارهای زبانی و ادبی بهره میبرند. معانی ثانویه جملات امری یکی از فنونی است که در انتقال ظرایف معنایی و اهداف بلاغی مورد استفاده قرار میگیرد. هدف پژوهش حاضر کشف اغراض ثانویه جملات امری در ساختار خاوران‌نامه میباشد تا نشان دهیم ابن حسام برای چه منظور و مقصودی از جملات امری بهره گرفته و بسامد کاربرد هر غرض تا چه میزان بوده است. زمینه های فکری ابن حسام و تسلط وی بر ادبیات عامه باعث شده است که امر و معانی ثانویه آن در خاوران‌نامه از جایگاه ویژه ای برخوردار باشد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع بنیادی است که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده، یافته ها و داده ها، تحلیل محتوایی و آماری گردیده است. جامعه آماری 11هزار بیت است. یافته های پژوهش: یکی از مباحث مهم بلاغت، علم معانی و پرداختن به سبک و شیوه های تاثیرگذاری کلام است. معانی ثانویه جملات امری از جمله فنونی است که شاعران و سخنوران به اقتضای حال و مقام و برای تاثیرگذاری بیشتر بر مخاطب به کار میگیرند. زمینه دینی حماسه خاوران‌نامه سبب شده است که بیشترین اهتمام ابن حسام بر ارشاد و راهنمایی باشد. نتیجه گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که ابن حسام برای انتقال مفاهیم از 10 غرض ثانویه بهره برده، ارشاد و راهنمایی بالاترین بسامد و هشدار و تحذیر کمترین بسامد را به خود اختصاص داده است. در عین حال اظهار و بیان معانی متعدّد به طور همزمان در یک بیت یا جمله امری از ویژگیهای سبکی این شاعر محسوب میشود.