شگردهای خاص مولوی در انعطاف پذیر کردن قافیه

با بررسی علم قافیه بر اساس مطالبی که در کتب بلاغت و نقد شعر، مسطور است به سهولت میتوان به اهمیت قافیه و اثربخشی آن در شعر فارسی پی برد . قافیه با همه مزایایی که دارد گاهی محدودیتهایی در شعر بوجود می آورد و بعضی از شاعران معنی را فدای قافیه میکنند . درحقیقت اینگونه در مقابل محدودیتها خود را باختن از ضعف شاعری ناشی میشود و شاعر هنرمند هرگز با قرار گرفتن در چنین تنگناهایی ، معانی ناب را فدای لفظ و قافیه نمیکند . در این میان مولوی بزرگترین شاعری است که چنین تنگناها و محدودیتهایی باعث نمیشوند که او معنی را فدای لفظ وضرورت قافیه بکند ، بلکه برعکس نبوغ ذاتی ذهن ناخودآگاه وی ، با سنت شکنیهای جسورانه ، رستاخیزی در الفاظ قافیه به پا میکند که هر خواننده یا شنونده ای را به اعجاب وامیدارد. هدف نگارنده ، در این مقاله این است که شمه ای از نوآوریها و هنجارگریزیهای هنرمندانه مولوی را در جایگاه قافیه در کتاب شریف مثنوی بررسی کند.