تحلیل و بررسی الگوی کنشی گرمس در منظومۀ ورقه و گلشاه عیوقی

زمینه و هدف: آلژیرداس ژولین گرمس زبانشناس شهیر اهل کشور لیتوانی است که میتوان وی را بعنوان یکی از معروفترین نظریه پردازان معناشناس در روایتشناسی بشمار آورد. نظریه گرمس که بر اساس نظریه ولادیمیر پراپ شکل گرفت نوعی دستور زبان جهانی را برای روایت طرح‌ریزی میکند. هدف اصلی این پژوهش تحلیل و بررسی ساختار روایی بر اساس نظریه کنشگری گرمس در منظومه غنایی ورقه و گلشاه عیوقی میباشد. روش پژوهش: روش پژوهش در این مطالعه یه شیوه توصیفی تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و شیوه اسنادی است که با تکیه و تاکید بر رویکرد گرمس بعنوان تحلیل نشانه معناشناختی، سبک روایی کنشی در منظومه ورقه و گلشاه عیوقی مورد تحلیل قرار خواهد گرفت. یافته های پژوهش: منظومه ورقه و گلشاه عیوقی بدلیل ساختار روایی خطی و غیرپیچیده و مشخص بودن کنشگران اصلی و فرعی، تقابلها و زنجیره های گوناگون قابلیت تحلیل و ارزیابی از نظر الگوی کنشی گرمس را دارا میباشد و بر اساس پیرفتهای اصلی، فرعی و سنجش عامل مدّنظر گرمس در الگوی یاد شده، میتوان به تحلیل آن از منظر الگوی کنشی پرداخت. نتایج پژوهش: نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که ورقه، بعنوان کنشگر اصلی در موقعیتهای مختلف با کنشگران مخالف و موافق روبه رو میشود. نقض عهد و پیمان پدر و مادر گلشاه و ازدواج وی با شاه شام داستان را در زنجیره میثاقی به جلو میبرد. همین مساله زنجیره های بعدی از جمله زنجیره اجرایی و کنشهای دیگر را شکل میدهد تا در نهایت به وضعیتی مثبت و تعادل نهایی ختم گردد.