تحلیل رابطۀ بیش‌متنیِ ساختارهای مدایح فارسی پیامبر اکرم (ص) و سورۀ طه

زمینه و هدف: سورۀ مبارکۀ طه در کل قرآن، به لحاظ پرداختن به نبوت به عنوان یکی از مباحث اصلی اعتقادی اسلام، داشتن ‌ساختارها و نیز محور ساختاری مشترک و تناسب با قصاید مدحی رسول اکرم (ص)، همنام بودن با نام آن حضرت، انسجام آیات از جهت توازن آوایی با نام طه که سبب رفعت و تعالی شده ویژگیهای منحصر به فردی دارد. ساختارها در این تحقیق، مفاهیم دسته بندی شده ای هستند که از مدایح فارسی رسول ‌اکرم (ص) انتخاب گشته و با ساختارهای این سوره به روش بیش‌متنیت، مورد تطبیق قرار گرفته اند. روش مطالعه: مطالعۀ کیفی و نظری برای شکل گرفتن این مقاله به روش کتابخانه ای و تحلیل محتوا صورت پذیرفته است. یافته ها: ساختارهای «توحیدی، مدحی، مذمتی، پندی، بخشایشی، تضرّعی، مفاخره ای، شکرگزاری، مرثیه ای، سوگندی، دعایی، انتظاری، امیدواری» بخشی از ساختارهای ادبی- ‌اعتقادیِ سورۀ طه هستند که با توجه به مفاهیم این سوره و اشتراک با قصاید مدحی رسول اکرم (ص) تشخیص داده شده اند. ساختار «پندی» محور مشترک ساختارهای قصاید مدحی رسول اکرم (ص) و سوره طه است. نتیجه گیری: در قصاید مدحی رسول اکرم (ص)، از هریک از سیزده ساختار یادشده،‌ ابیاتی وجود دارد که با بعضی آیات سورۀ طه که همان ساختارها را دارند دارای رابطۀ بیش‌متنی هستند. نوع مطابقت ساختارهای ادبی- ‌اعتقادی سورۀ طه با قصاید مدحی رسول اکرم (ص)، به روش بیش‌متنیت، ما را به روش جدیدی برای تحقیق در مطابقت ساختاریِ اشعار و آیات قرآن کریم، رهنمون نموده است.