مفهوم شناسی و قلمروپژوهی ادبیات تطبیقی کودک و نوجوان (در سایه میان رشتگی ادبیات کودک و نوجوان و ادبیات تطبیقی)

زمینه و هدف: ادبیات کودک و نوجوان پیش از دریافت ماهیت مستقل در بستر دانشگاهی و علمی، در مقابل ادبیاتی که با مخاطبان بزرگسال مواجه است، گفتمان مغلوب محسوب میشد. بزرگسالان از امکان مندی و پذیرش ادبیاتی مختص مخاطب کودک و نوجوان به عنوان دانشی مستقل امتناع می ورزیدند و ادبیات بزرگسالانه خود را غالب میدانستند تا اینکه گذار و تغییر و تحولات، به استقلال معرفت شناختی آن انجامید. ادبیات کودک و نوجوان با مخاطب شناسی ویژه خود، در ارتباط بینارشته ای با ادبیات تطبیقی، ادبیات تطبیقی کودک و نوجوان را برمیسازد. این پژوهش به وضعیت این ساحت و قلمرو آن میپردازد. روش ها: نوپایی این ساحت در عرصه جهانی، کمبود منابع و ضرورت پژوهشهایی را نشان میدهد. ادبیات تطبیقی کودک و نوجوان، در مباحث مختلف نظری که به شکل گیری چهارچوب و شناخت این دانش می انجامد، با ادبیات تطبیقی ارتباط بینارشته ای و ترامتنی دارد که هر یک از انواع روابط بینامتنی، پیرامتنی، سرمتنی، بیش متنی و فرامتنی در پژوهشهای مستقل قابل مطالعه است. رویکرد میان رشته ای و بررسی بینامتنی و تطبیقی با روش توصیفی از نوع تحلیل محتوا و واکاوی منابع نظری مدنظر است. یافته ها: در این مطالعه، مفهوم ادبیات تطبیقی کودک و نوجوان در بستر دانشگاهی ایران، میان رشتگی و صورت بندی قلمروهای پژوهشی این حیطه در چشم انداز بینامتنی و تطبیقی ادبیات تطبیقی و حوزه های پیشنهادی اسالیوان که تنها پژوهش مستقل ترجمه شده در ایران است، برساخته شد تا در مجموع خلا نظری مفهوم شناسی، مسئله سازی و قلمروپژوهی این ساحت نوپا برای پژوهشهای آتی کاهش یابد. نتیجه گیری: در پژوهشی دیگر، پژوهشگران به شاخصهای ثابت و متغیر و نیمه متغیر این دانش پرداختند تا در مسئله شناسی و مسئله سازی به پژوهش در این حیطه یاری رسانند. با توجه به وضعیت ادبیات تطبیقی کودک و نوجوان در دانشگاه و قلمرو پژوهش آن، اهمیت دارد که پژوهشگران ماهیت ویژه و حوزه پژوهش در این ساحت را نسبت به ادبیات تطبیقی بزرگسال مدنظر قرار دهند.