تبیین و تحلیل سبک‌شناسی لایه ای هشتمین سفر سندباد (اثر نمایشی ادبی بهرام بیضایی)

زمینه و هدف: سبک‌شناسی لایه ای به عنوان شاخه ای از سبک‌شناسی نوین که در آن نقش و ارزش ساختاری و محتوایی آثار در پنج لایه آوایی، واژگانی، نحوی و معنایی برای نشان دادن ایدئولوژی حاکم بر متن مورد استفاده قرار میگیرد و استفاده از این شیوه، متن را از آشفتگی و تداخل معنایی باز میدارد. در مقاله حاضر هشتمین سفر سندباد نمایشنامه ای است از بهرام بیضایی به عنوان نویسنده ای خلاق را بر اساس مولفه سبک‌شناسی لایه ای انتخاب گردید و مشخص نمودیم که وی چگونه توانسته است جلوه های زیباشناسانه این اثر هنری را با شگردهای متنوع سبکی و فنون ادبی به ظهور برساند و همچنین چگونه با تحلیل مبانی سبک‌ساز در لایه های مختلف می‌توان به پیام‌های فکری حاکم بر متن اثر پی برد. روش مطالعه: روش توصیفی تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه ای هشتمین سفر سندباد با استفاده از مولفه های سبک‌شناسی لایه ای و شواهد درون‌متنی مورد بررسی قرار میگیرد. یافته ها: شخصیت اصلی داستان با پشت‌سر گذاشتن تجربه های سخت از مرحله نادانی و ناخودآگاهی به درجه دانایی و خودآگاهی میرسد. یعنی به نوعی فرایند خودشناسی و بازشناسی ضرب آهنگهای آوایی و تکرار موسیقی هجاها و واژه ها با بسامد بالا به تولید نثر موزون و شاعرانه در این نمایش‌نامه است. نتیجه گیری: بیضایی با تلفیق زبان کهنه و نو، بیان روایی، جلوه های بلاغی، تصویرهای عینی و ذهنی، انواع هنجارگریزی، آشنازدایی و ... سبک جدیدی را به عنوان سبک فردی با عنوان نمایشنامه های شاعرانه و نثر فاخر هنری خلق کند و همچنین نه تنها این اثر نمایشی وی، بلکه تمام آثار نمایشی او بهترین نمونه برای تبیین مولفه های سبک‌شناسی لایه ای است.