تحلیل بینامتنی نماد در ادبیّات پایداری و مقایسه آن با ادبیّات کلاسیک (مطالعۀ موردی: سلمان هراتی، قیصرامین‌پور، علیرضا قزوه، سیّد‌حسن حسینی، نصرالله مردانی و سپیده کاشانی)

زمینه و هدف: ماهیّت و جایگاه بینامتنیت در نمادپردازی بجهت ترسیم درونمایه و منظومۀ عقیدتی و فکری هنرمندان و شاعران دفاع مقدّس نکته ای است که در پژوهشهای علمی ضرورت پرداختن به آن احساس میشود. هدف اصلی پژوهش پیش‌رو آن است تا با توجه به ماهیّت تصویر خیال‌انگیز نماد که هم ناظر بر وجوه معنایی است، هم از جهت زیبایی‌شناسی بنیادهای فکری و هنری شعر دفاع مقدّس را تقویت مینماید، به بحث و بررسی پیرامون تاثیرپذیری شاعران دفاع مقدس از نمادهای موجود در ادبیات کلاسیک ایران بپردازیم. روش‌پژوهش: این پژوهش بشیوۀ توصیفی تحلیلی بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و شیوۀ سندکاوی و مراجعه به منابع معتبر و پایگاه های علمی مجازی صورت گرفته است. در این جستار از میان اشعار هریک از شاعران دفاع مقدّس شامل سلمان هراتی، قیصرامین‌پور، علیرضا قزوه، سیّد‌حسن حسینی، نصرالله مردانی و سپیده کاشانی تعداد 50 مورد انتخاب شده و نتایج بصورت آماری ارائه گردیده است. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آن است که در ادبیّات دفاع مقدّس بویژه در شعر منتخب شاعران یاد شده نمادهای قابل توجهی از طبیعت، اساطیر و نمادهای آیینی و مذهبی با تاثیرپذیری از نمادهای موجود در سنّت شعرفارسی، بکار رفته است. نتایج پژوهش: از نتابج این پژوهش مشخص میشود که نماد پردازی در شعر دفاع مقدّس بدلیل رسالتی که نمادسازی در مفهوم‌سازی و وحدت‌بخشی و ایجاد انسجام ساختاری در شعر این دوران دارد، حائز اهمّیّت بسیاری است.گره خوردگی و پیوند تصاویر نمادین با متن در این اشعار بگونه ای است خواننده با دانش قبلی و فراخواندن پیش اطلاعات گذشته ادبی خویش میتواند بفهم معانی باطنی اشعار راه یابد. در میا ن تصاویر مذهبی، بیشترین کارکرد با واقعۀ تاریخی عاشورا و حوادث آن و توجّه به قیام امام حسین (ع) است. در خصوص بهره گیری از اساطیر ملی توجّه بیشتر شاعران به شاهنامه و اساطیری چون رستم، اسفندیار، کاوه، فریدون و دژخیمانی چون ضحاک است و از میان اساطیر طبیعی توجه به شب، گل لاله و شقایق، رود و نسیم بیشتر از سایر موارد است.