بررسی مضامین کلامی اشعار ناصر خسرو قبادیانی

هدف و زمینه: در اشعار حکیم ابومعین ناصر بن خسرو قبادیانی شاعر و نویسنده قرن پنجم هجری مضامین کلامی زیادی وجود دارد. وی مبلغ مذهب اسماعیلی با مقام «حجت» و مامور نشر عقاید اسماعیلیه بود که از شاخه های شیعه به شمار می آید.در این مقاله به بررسی مباحث کلامی به کار گرفته شده در اشعار وی پرداخته شده است. روش پژوهش: این بررسی با مطالعه کتابخانه ای و به شیوه توصیفی تحلیلی انجام شده است و جامعه آماری تحقیق، دیوان ناصرخسرو قبادیانی میباشد. یافته ها: از جمله مباحث کلامی که در اشعار ناصرخسرو پرتکرار مطرح شده، بحث امامت است. امامت سبب جدایی این فِرقه کلامی از دیگر فِرق میشود. بیشتر تاکید این شاعر در بحث امامت بر احتجاج به اعلان امامت و جانشینی حضرت امیرالمومنین(ع) در روز غدیر و اشاره به خطبه غدیر و وقایع آن، احتجاج به آیات و احادیث درباره منزلت حضرت امیرالمومنین (ع) و احتجاج به فضایل خاص مولی الموحدین حضرت علی بن ابیطالب(ع) و احادیث پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) درباره جانشینی حضرت امیرالمومنین (ع) است. نتایج: ناصر خسرو در اشعار خود به دو مبحث کلامی یعنی امامت و عدل بسیار توجه و تاکید کرده است. همچنین در اشعار خود به بحث درباره قضا و قدر و جبر و اختیار که از موضوعات مطرح کلامی در آن روزگار بوده پرداخته است. وی در اشعار خود، به تبیین نظر خویش در مباحث کلامی عدل، شفاعت،‌ خلافت، صفات خداوند، ذات خداوند،‌ حادث بودن جهان، جبر و اختیار و‌ قضا و قدر نیز همت گماشته است.