تحلیل و واکاوی بینامتنیّت ضمنی در تاثیرپذیری خسرو و شیرین نظامی از ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی

زمینه و هدف: بر اساس نظریّه بینامتنیّت یک متن در تعامل پیچیده ای میان متون دیگر شکل میگیرد. نظریۀ بینامتنیّت بصورت رسمی نخستین‌بار توسط ژولیا کریستوا مطرح شد و پس از آن با ژرار ژنت وارد حیطۀ ساختارگرایی شد. ژنت اعلام نمود که متن، معنای خود را از طریق رابطه با دیگر متون آشکار میسازد. منظومه غنایی خسرو و شیرین یکی از جمله متونی است که با اتکا به آن میتوان بسیاری از دالهای معنایی را در تعامل بینامتنی ضمنی در منظومه ویس و رامین یافت. از این رو هدف اصلی این جستار تحلیل روابط بینامتنی پنهان و ضمنی در متن حاضر (خسرو شیرین) نظامی و متن پسین (ویس و رمین) فخرالدین اسعد گرگانی است. روش پژوهش: روش پژوهش در این جستار، توصیفی تحلیلی برمبنای مطالعات کتابخانه ای و سندکاوی و بهره گیری از رویکرد بینامتنی پنهان (ضمنی) در نظریّه ژرار ژنت میباشد. جامعۀ آماری پژوهش شامل دو منظومۀ غنایی خسرو وشیرین نظامی و ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی است. یافته های پژوهش: یافته های پژوهش حاکی از آن است که خسرو و شیرین نظامی نمونه ای از بینامتنیّت ضمنی و پنهان از ویس و رامین فخرالدین اسعد گرگانی است و نظامی معانی ضمنی و تلویحی متفاوت و مختلفی را از این منظومه اقتباس نموده است. نتایج پژوهش: نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که خسرو وشیرین نظامی در ساختار داستان شامل مولفه ها و گزاره های آغازین چون تحمیدیه و تنۀ اصلی از جمله یکسانی نقش هرمز و موبد، جایگاه اجتماعی شیرین و ویس، نامه نگاری، خوابهای دروغین، شخصیّتهای رقیب مانند مریم، شکر، گل، آزمودن خسرو و رامین، نقش منفی دایه، نقش فعال و کنشگری زنان بصورت نمودهای بینامتنی ضمنی بر اساس نظریّه ژنت از ویس و رامین تاثیر پذیرفته است.