کشف پادآرمانشهر سهراب سپهری در کتاب مرگ‌رنگ

رنگ را میتوان ابزارِ انتقال احساس برای سهراب سپهری که شاعری نقاش است، دانست. او در اوّلین کتاب خود با نام «مرگ رنگ» از دنیای بی‌رنگی، سخن میگوید و مرگ رنگها در آن مشهود است. هدف از نگارش این مقاله کشف ویژگی‌های پادآرما‌نشهر وی است که با کاوش در اشعارش، با روش توصیفی- تحلیلی به بار معنایی رنگها و نمادها در خلقِ فضا توجه شده و با روش تطبیقی، ویژگیهای معکوس آرمانشهر او در شعر «پشت دریاها» از کتاب «حجم سبز»، همینطور ویژگیهای شهر غریب که در همین شعر به آن پرداخته است با ویژگیهای شهری که سهراب با استفاده از مفهوم رنگها و نمادها در «مرگ‌رنگ» به تصویر کشیده، بررسی و مقایسه میشود. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه، «هشت کتاب» سهراب سپهری میباشد که توسط نشر طهوری منتشر شده است. چنین به نظر میرسد پهنۀ بی‌رنگِ ترسیم شده در کتاب «مرگ‌رنگ» او که گویای زندگی در فضایی رعب‌انگیز میباشد، تاریک و مملو از تنهایی‌ست و شاعر آن را با نمادها و رنگهای تیره با بار معنایی منفی ساخته است؛ میتوان این فضا را با «شهر غریب» که شاعر در شعر پشت دریاها از کتاب حجم سبز، از آن یاد و دور شدن از آن را تاکید میکند، تطبیق داد. دلیل بسامد بیشتر رنگ سیاه و تعابیر معادل در آن در «مرگ رنگ»، این است که شاعر بی رنگی و مرگ رنگها را با سیاهی و تیرگی معادل دانسته است؛ شهری که با نمادهای منفی و رنگ غالب سیاه در این کتاب میبینیم، پادآرمان شهر اوست که ترجمان بی‌رنگیست.