مولفه های روشنفکری دینی با تاثیرپذیری از متون ادب صوفیه

زمینه و هدف: پژوهش پیش‌رو تحت نام: «مولفه های روشنفکری دینی با تاثیرپذیری از متون ادب صوفیه» در نظر داشته است تا سخنان اهل معرفت و طریقت (در شعر)، را با مولفه های روشنفکری دینی در ایران معاصر، مثل: عقلانیت، تسامح و تساهل، پلورالیسم (کثرت‌گرایی)، مردم سالاری دینی، آزادی و برابری جنسیتی در برابر قانون و مواردی از این دست که عمدتاً رهاورد مدرنیته و جهان امروز است مطابقت داده و از این منظر چگونگی و میزان بهره وری روشنفکران دینی از میراث ادب کهن صوفیانه را به خواننده ارائه نماید.روشها: شیوه جستجو در این پژوهش، تحلیلی توصیفی بوده است. بر این اساس با استفاده از منابع کتابخانه ای و یادداشت‌برداری از منابع علمی معتبر، اهداف مورد نظر دنبال شده است. یافته ها: از جمله یافته های این تحقیق میتوان به: آشنایی با جریان روشنفکر دینی و نیز مولفه های فکری آنان در سه نسل در دوران معاصر اشاره کرد. دیگر اینکه جریان روشنفکری از نسل اول که با محمدتقی شریعتی، مهدی بازرگان و سیدمحمود طالقانی آغاز میشود تا نسل دوم و سوم یعنی علی شریعتی، محمد مجتهد شبستری و عبدالکریم سروش و چند تن دیگر، از چه مراحل فکری (ایدئولوژیک) عبور کرده اند و بالاخره نسل سومیها مولفه های روشنفکری امروز را، که عمدتاً برخاسته از جهان غرب است، چگونه توانسته اند با افکار و آموزه های اهل طریقت و معرفت ایرانی سازگاری داده و در یک بازخوانی دوباره به جامعه خود ارزانی دارند.نتیجه گیری: آنچه از جستجوی پیش‌رو به دست آمد به طور خلاصه عبارت از آن است که: جریان روشنفکری دینی، ادامه مسیر دینداری و آرمانگرایی است که از ورود اسلام به ایران شکل گرفت. روشنفکری سده حاضر با ظهور و حضور شخصیتهایی چون: سیدجمال اسدآبادی، محمد عبده و محمدباقر صدر آغاز و توسط محمدتقی شریعتی، آیت‌الله طالقانی، استاد مرتضی مطهری، و سپس علی شریعتی استمرار یافت. با ظهور علی شریعتی، عبدالکریم سروش، محمد مجتهدشبستری، سیدمصطفی محقق‌داماد، غلامحسین ابراهیم‌دینانی و ... این جریان نسل سوم خود را تجربه کرد و با همه اختلاف‌نظر و سلیقه هایی که در بین این افراد وجود داشت، در چند چیز همسو و هم‌رای بوده اند مثل: مواد بسیاری از اعلامیه حقوق بشر، تسامح و تساهل عقیدتی و سیاسی، پلورالیسم (کثرت‌گرایی)، آزادی و برابری حقوق افراد و اقلیتها، برابری نگاه جنسیتی به مرد و زن در قانون و ... . در این میان البته: مطهری، طالقانی و ابراهیمی‌دینانی معتدل و کسانی چون: سروش، مجتهدشبستری و ملکیان آوانگاردتر ظاهر شده اند.