نگاهی تحلیلی به خاستگاههای باستانگرایی زبانی در شعر بهمن صالحی

زمینه و هدف: آرکائیسم یا باستان‎گرایی زبانی یکی از انواع هنجارگریزی زبانی است که عامل تشخّص و برجسته‎سازی زبان شعر است. با اینکه شعر معاصر تلاش دارد هر چه بیشتر به زبان تخاطب و زبان زنده روز نزدیک شود با این همه علل و اسباب متفاوتی چون تاثیر از سنّت، ضرورت موسیقیایی، قافیه‎بندی، بدیع لفظی و معنوی و ... موجب ظهور و نمود جلوه‎های آرکائیسم در زبان شعر شعر معاصر میگردد. بهمن صالحی نیز از شاعرانی است که زبان زمان را در شعرش برگزیده و زبانی معاصر دارد با این همه شعرش خالی از آرکائیسم زبانی نیست و در شعر این شاعر معاصر به عللی چون تاثیر از زبان شعر سنّتی، عوامل موسیقیایی و بلاغی و معنایی، ضرورت قافیه، بدیع لفظی و معنوی و پاره‎ای عوامل دیگر آرکائیسم زبانی جلوه دارد. روش مطالعه: پژوهش حاضر یک پژوهش بنیادی و کاربردی است. روش کار تحلیلی - توصیفی است و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای هست. یافته ها: نتیجۀ پژوهش حاضر نشان از آن دارد که صالحی به علل مختلف از باستان‎گرایی زبانی بهره برده است و باستان‎گرایی زبانی در شعر او خاستگاه‎های متنوّع و متعدّدی دارد. او با بهره جستن از آرکائیسم زبانی به زبان شعر خود تشخّص داده است و آرکائیسم عامل برجسته‎سازی زبانی شعر او شده است. تاثیر از سنّت بالاخص از سنّت غزل‏پردازی از عواملی است که آرکائیسم در شعر او را سبب میشود. نتیجه گیری: نتیجۀ پژوهش نشان از آن دارد که عواملی چون تاثیر از سنّت بخصوص سنّت غزل‎سرایی، الزام قافیه و موسیقی، علل بلاغی و بدیع لفظی و معنوی، معنا و خصوصیّت معنایی-آوایی برخی واژگان آرکائیک و ارجحیّت آنها بر واژگان معاصر از این لحاظ، عامل حضور این واژگان در شعر صالحی بوده است.