بررسی احکام شرعی سرقت و شرب خمر در اشعار سنایی و سعدی و تفاوتها و شباهتهای آنها

زمینه و هدف: سنایی و سعدی در اشعار خود بارها از مسائل شرعی و فقهی سخن گفته اند و بخشی از رویکردهای خود را در زمینه های گوناگون با تکیه بر این مسائل و ابعاد وسیع معنایی آن، تبیین نموده اند. بر این پایه، در پژوهش پیشرو، هدف آن است که به دو مقولۀ شرعی سرقت و شرب خمر و احکام مربوط به آن، در شعر این شاعران بپردازد و در نهایت، فقه اسلام را از دریچه ای جدید و با نگرشی شاعرانه، مورد بررسی قرار دهد. سوال اصلی تحقیق این است که سنایی و سعدی با کاربست اصطلاحات فقهی مذکور چه مفاهیمی را تشریح کرده و در اختیار مخاطبان قرار داده اند؟ روشها: این پژوهش با استناد به منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. یافته ها: کلام سنایی و سعدی، مملو از اشارات مستقیم و غیرمستقیم به حدود شرعی است و آنان برای بیان مافی الضمیر خود، از هر ابرازی، از جمله اصطلاحات شرعی بهره برده اند. در نتیجه، همۀ نمونه های بکار رفته در اشعار آنها که حاوی مفاهیم مربوط به سرقت و شرب خمر است، دارای کارکرد فقهی نیست و جنبه ای چندوجهی دارد. نتیجه گیری: شاعران مذکور، سعی کرده اند با بهره گیری از ظرفیتهای مفاهیم و اصطلاحات مربوط به حدود شرعی، پیامهای عرفانی و اخلاقی خود را در اختیار مخاطبانشان قرار دهند و از اینروی، اشعار آنها در بیشتر موارد، نه از دریچۀ فقاهت، بلکه از دریچۀ ادیبانه و عارفانه، قابل تحلیل و بررسی است.