>
Fa   |   Ar   |   En
   ریشه یابی بنمایه های اسطورۀ هبوط و عروج مهری در هفت گنبد نظامی و مثنوی معنوی  
   
نویسنده باغدار مسلم ,منصوری سیما ,پاکدل مسعود ,تدینی منصوره
منبع سبك شناسي نظم و نثر فارسي (بهار ادب) - 1403 - دوره : 17 - شماره : 2 - صفحه:27 -53
چکیده    زمینه و هدف: مقالۀ پیشِ رو به بررسی یکی از بنیانهای اعتقادی آیین مهر به نام «اسطورۀ هبوط و عروج» در مثنوی معنوی و‌ هفت‌پیکر نظامی گنجوی می پردازد. هدف از نگارش مقاله، برجسته سازی باورهای مشترک مثنوی، هفت‌پیکر و آیین مهر در باب هبوط و عروج است. روش مطالعه: این مقاله به روش توصیفی - تحلیلی همراه با مقایسه و تفسیر، تدوین شده است. شیوۀ گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای بوده است. یافته ها: مفهوم هبوط یکی از مضامین مهم و مکرر ادبیات عرفانی است که در مثنوی معنوی نیز نمود گسترده ای دارد. در مثنوی از غم فراق و موانع عروج و آرزوی صعود و وصال و رابطۀ مبتنی بر عشق بین انسان و خداوند سخن رفته است. نتیجه گیری: مولانا مهمترین عامل هبوط آدم را حرکت چرخۀ عشق‌ورزی حق با خود و ایجاد درد فراق در آدمی میداند. در مثنوی منظور از بهشت، مقام قرب الهی است و بنابراین هبوط، فراق روح از سرچشمۀ اصلی و عروج، گم شدن قطرۀ روح در دریای حق است. در هفت‌پیکر بیشتر بر اسطورۀ صعود تاکید شده است؛ قهرمان اصلی با سیر در هفت ‌گنبد، که تطابق بسیاری با هفت زینۀ میترایی دارد، مرحله ای از شناخت و درون‌پروری را در این آزمون تجربه میکند. داستانهای هفت ‌گنبد نیز با مضامین و آئینهای میترایی تطابق شگفتی دارند.
کلیدواژه هبوط، عروج، مثنوی، هفت پیکر، میترائیسم
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد رامهرمز, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران
پست الکترونیکی m.tadayoni@iauramhormoz.ac.ir
 
   finding the roots of the myth of mehri's descent and ascension in haft gonbad nizami and masnavi ma'anavi  
   
Authors baghdar m. ,mansoori s. ,pakdel m. ,tadayoni m.
  
Keywords descent ,ascension ,masnavi ,haft peykar ,mithraism
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved