بررسی داستانهای رضا براهنی براساس دیدگاه روانشناسانۀ کارل گوستاو یونگ

زمینه و هدف: تحلیل براساس نقد روانشناختی در بین محققین ادبی بعنوان یک سبک رواج پیدا کرده است. این پژوهش با هدف بررسی داستانی رضا براهنی «روزگار دوزخی آقای ایاز، و رازهای سرزمین من» براساس دیدگاه روانشناسی کارل گوستاو یونگ صورت گرفته است. روش مطالعه: پژوهش حاضر مطالعه ای نظری است و گردآوری داده‏ها با ابزار فیش‌برداری و مراجعه به منابع کتابخانه ای، به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. تحلیل شواهد و داده ها بصورت کیفی مورد ارزیابی قرار میگیرد. یافته ها: مطالعۀ آثار براهنی نشان میدهد کهن‌الگوهای آنیما و آنیموس، سایه، پرسونا (نقاب)، خود و نیز مفاهیم خواب و رویا، ناخودآگاه و اضطراب در آثار براهنی بوضوح قابل‌مشاهده است. علاوه بر این مهمترین و بیشترین کاربرد براهنی از نظریه های یونگ، «پرسونا» یا همان «نقاب» است که حضور آن را میتوان در تمامی رمانهای موردتحقیق یافت. از دیگر کهن‌الگوهایی که فراوانی زیادی در آثار براهنی دارد، کهن‌الگوی «سایه» است. تقریباً در اکثر رمانها، رضا براهنی ناخودآگاه، سایه را به یاری طلبیده و به این روش توانسته شخصیتهای رمانش را بخوبی جلوه دهد. نظریۀ دیگری که بسامد بالایی در رمانهای براهنی دارد، «مفاهیم کهن» است؛ به این صورت که در داستانها شاهد یک بازگشت به تاریخ و تمدن و یا آداب و رسوم و خرافات هستیم. نتیجه گیری: بررسی و تحلیل رمانهای موردمطالعه، براساس نظریات روانشناسی یونگ در نقد نشان داد شخصیتها و نمادها و کهن‌الگوهای یافت شده در آنها تا حدودی بصورت خودآگاه ساخته و پرداختۀ ذهن براهنی است و در بیشتر موارد کاملاً عامدانه به آنها پرداخته شده است.