تحلیل نمایشنامه «آندورا» نمایش جنگ یا عشق بر پایه ساختار ارسطویی و غیر ارسطویی

هدف و زمینه: جنگ جهانی دوم و تاثیرات مخرب آن سبب خلق نمایشنامه هایی با مضامین تنهایی، شک، جنگ و تباهی شده است. «ماکس رودولف فریش» یکی از نویسندگانی است که در این زمینه دست به خلق آثاری چند زده است. او نمایشنامه نویسی سوئیسی است. از میان آثار او «نمایشنامه آندورا» از منظر «بی‌نظمی در زمان، شخصیت، روایت»، «پیش‌گویی»، «جنگ»، «یهودستیزی»، «آندورا» و «عشق» مورد بررسی قرار میگیرد. هدف اصلی، بررسی و تحلیل عناصر دراماتیک نمایشنامه باتکیه بر «ساختار ارسطویی و غیره ارسطویی» به عنوان دو نظریۀ اصلی در رویکرد نمایشنامه نویسی است تا با بررسی دقیق ساختاری و محتوایی نمایشنامه، مفاهیم و نکات اصلی و پنهان شده در لایه های زیرین اثر آشکار شود و در کنار نمایاندن توانمندی نویسنده با نقدی دقیق و علمی نقاط ضعف موجود در درام را نیز مشخص نماییم. روش مطالعه: الگوی تحلیلی این پژوهش به شیوۀ مطالعات کتابخانه ای است. برای تسلط بر محتوا و ساختار اثر در ابتدا به خوانش دقیق نمایشنامه آندورا پرداخته شد و سپس متن بر اساس نظریۀ ارسطویی و ساختار مدرن در قالب غیرارسطویی از جنبه های مختلف یاد شده مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: مشخصۀ اصلی ساختار نمایشنامۀ ارسطویی بر وحدت سه گانه استوار است. درحالیکه درام مدرن با مولفه هایی چون بی مکانی، بی زمانی و شکست روایت همراه است. بررسی ها حاکی از آن است که نمایشنامۀ آندورا به عنوان اثری مدرن در ساختار خود از هر دو شیوۀ ارسطویی و مدرن به نوعی استفاده کرده است. نتیجه گیری: نمایشنامه به دو بخش ارسطویی (تابلوهای یک تا دوازده) و غیر ارسطویی نه صحنه (آوانسنها) قابل‌تقسیم است. بخش غیر ارسطویی به واسطه تاثیر منفی حضور آوانسها (پیشگویی) دارای کمترین کنش دراماتیک است. قدرت خلق روایتی خلاقانه را ندارند، باعث کاهش تعلیق در نمایشنامه میشوند و از نقاط ضعف ساختاری اثر محسوب میشوند. قدرتمندی فریش در پرداخت مفهوم عمیق «عشق» در ورای مفاهیم یهودستیزی و در لایه های پنهان نمایشنامه است. عنصری موثر که در حقیقت آغازگر و پایان‌بخش درام است. یکی دیگر از اصلی‌ترین دغدغه های اشخاص نمایشنامه و حتی نویسنده مفهوم جنگ است. در سراسر درام کوچک‌ترین تاثیر و نمودی از جنگ در قالب ترس، فقر، وحشت جمعی، بی عملی به قانون و.. در میان مردم آندورا حضور ندارد و تنها در پایان اثر این مفهوم از کلمه فراتر رفته و با حضور سیاه پوش‌ها شکل عینی مییابد.