زیبایی‌شناسی اشعار خوانساری (گویش خوانساری) یوسف بخشی

زمینه و هدف: این مقاله، نخستین کوششی است برای ترسیم جلوه های زیباشناسی و صور خیال اشعار خوانساری یوسف بخشی، شاعر عصر پهلوی دوم (1359-1298) بر اساس دیوان شعری او به گویش خوانساری. از جمله کسانی که توانسته است به کمک قوۀ خیال، عاطفه و موسیقی، ارتباط تنگاتنگی میان انسان و طبیعت برقرار سازد، یوسف بخشی «شاعر طبیعت» است. با توجه به اینکه دیوان شعری او «فرهنگنامۀ گویش خوانساری» است. اما متاسفانه با گذشت چهار دهه هیچ تحقیق جامعی پیرامون صورخیال بخشی انجام نشده است. روش مطالعه: پژوهش پیشِ ‌رو، مطالعه ای نظری است که به شیوۀ پژوهش کتابخانه ای انجام شده است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه، دیوان شعری یوسف بخشی است. در این نوشتار بعد از شرح کوتاهی پیرامون واژۀ خوانسار، زندگینامۀ شاعر و گویش خوانساری، به بررسی انواع تشبیهات، کنایات، مجازات و استعارات اصیل و ترجمه گونۀ دیوانش پرداخته شده است. یافته ها: یوسف بخشی به پیروی از شاعران سبک عراقی و فراخور کلام، از صنایع ادبی بویژه تشبیه، استعاره، کنایه و مجاز در قالب گویش خوانساری بهره برده است. نتیجه گیری: بخشی علاوه بر دیوان شعری به گویش خوانساری، مجموعۀ اشعاری نیز به زبان فارسی در قالبهای گوناگون دارد، اما شهرت او در میان گویشوران، مدیون اشعار او به گویش خوانساری است.