رنج طردشدگی و کارکرد آن در بازماندن از سیر کمالی در داستانهای چوبک

زمینه و هدف: گفتمانهای ادبی سند روشنی از واقعیتهایی است که با تحلیل آن میتوان تصویری از بحرانهای فردی و اجتماعی را در حیات مادّی و معنوی ارائه کرد. داستان نویسی در دهۀ بیست و سی هجری شمسی، با جهت گیریهای تازۀ خود، بمثابۀ جنبشی ایدئولوژیک و اصلاح طلبانه، برای مطالبۀ عدالت اجتماعی و به تبع آن نیل به کرامت انسانی شکل گرفت. مسئلۀ پژوهش حاضر، نگاه چوبک به رنج تنهایی و طردشدگی و تبعات عاطفی و اجتماعی آن است که مانع از سیر کمالی میشود. روش مطالعه: این نوشته، پژوهشی نظری به روش توصیفی-تحلیلی است که اطلاعات آن به شیوۀ کتابخانه ای گردآوری شده است. محدوده و جامعۀ آماری مورد مطالعه، تمامی داستانهای کوتاه و بلند چوبک است. یافته ها: رهاشدگی از اجتماع، خانواده و روابط بینافردی، سبب به مخاطره افتادن جایگاه انسان در رسیدن به حرمت نفس، برابری در مقابل قانون و توزیع عادلانۀ ثروت میشود. هرچند که در یافته های روانشناسی رنج یکی از شاخصه های نیل به معنای زندگی و کمال آدمی معرّفی شده است، امّا داده های تحقیق نشان میدهد در داستانهای چوبک انسانها بر اثر رنج طردشدگی و تنهایی، سلامت و اعتلال روانی خود را از دست داده و از نیل به کمال بازمیمانند. نتیجه گیری: چوبک با بیان عریان خود، نشان میدهد همۀ انسانها قادر نیستند رنجهای زندگی را تبدیل به فرصتهایی برای تعالی خود کنند، بر این اساس میخواهد به افراد جامعه و نهادهای اجتماعی گوشزد کند که به آنان یاری دهند.